Muhammed Rıdvan ERSOYSAL, Şakir ARSLAN, Erkan KÖKLÜ, Nermin BAYAR, Göksel ÇAĞIRCI, Zehra ERKAL, Rauf AVCI, Edip Can ÖZGÜNOĞLU, Hamza ALMAZ, Görkem KUŞ, Fatih Han KUMTAŞ, Gülsüm Meral YILMAZ ÖZTEKİN, Çağın Mustafa ÜREYEN
MN Kardiyoloji Dergisi - 2026;33(2):67-76
Amaç: Geriye dönük bu analizde, karotis arter stentleme (KAS) öncesi klopidogrel ve asetilsalisilik asit (ASA) direnç taraması yapılmadan işleme alınan hastalar ile işlem öncesinde rutin klopidogrel ve ASA direnç testi uygulanan, klopidogrel direnci saptandığında ASA'ya ek olarak klopidogrelin yerine tikagrelor verilen hastalarda, akut karotis arter stent tromboembolisi insidansı ve ilk ay sağlık hizmeti maliyetlerini karşılaştırmak. Gereç ve Yöntem: Ocak 2011 - Ocak 2022 döneminde KAS için uygun bulunan ve işlemi gerçekleştirilen toplam 749 hastanın kayıtları geriye dönük olarak incelendi. Dışlama kriterlerini sağlamayan hastalar çalışma popülasyonuna dahil edildi. Tanımlayıcı istatistikler frekans, yüzde, ortalama+/-standar sapma (SS) ya da medyan (IQR) şeklinde sunuldu. Normallik Shapiro-Wilk testi ile değerlendirildi. Kategorik değişkenler Pearson ki-kare veya Fisher's kesin testi ile sürekli değişkenler ise Student t-testi veya Mann-Whitney U testi ile karşılaştırıldı. Çoklu karşılaştırmalarda Bonferroni düzeltmesi uygulandı. Sağlık hizmeti maliyetleri ile ilişkili değişkenler çoklu lineer regresyon analiziyle incelendi; değişkenler arası ilişkiler varsayımlar doğrulandıktan sonra lineer regresyon ile test edildi. Tüm analizler IBM SPSS 23.0 yazılımı ile yürütüldü ve anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Hastaların 74'ü (%10,2) ilaç direnci açısından test edilmemiş, 654'ü test edilmiştir. Akut karotis arter stent tromboembolisi insidansı, direnç testi yapılmayan grupta anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (%7'ye karşı %0,6; p=0,001). İlk ay sağlık hizmeti maliyetleri, direnç testinin uygulanmadığı grupta belirgin şekilde daha yüksek saptanmıştır (p<0,001). Sonuç: Bu çalışma doğrultusunda, KAS adaylarına antiagregan direnç değerlendirmesi yapılmasının ve klopidogrel direnci tespit edilen olgularda tikagrelor kullanımının, akut karotis arter stent tromboembolisi ve tromboza bağlı komplikasyonların daha düşük görülmesi ile ilişkili olabileceğini düşündürmektedir. Ayrıca bu yaklaşımın, işlem maliyetinde belirgin artış ile ilişkili olmadığı ve erken dönem hasta maliyetlerinin daha düşük olması ile ilişkili olduğu gözlenmiştir.
