Tolga KUNAK, Aysegul ULGEN KUNAK, Ozkan KAYHAN
Akdeniz Tıp Dergisi - 2026;12(2026):1-9
Amaç Fibrozis-4 (FIB-4) indeksi, başlangıçta hepatik fibrozisi değerlendirmek amacıyla geliştirilmiş basit ve noninvaziv bir belirteç olup, son yıllarda sistemik inflamasyon ve aterosklerozun potansiyel bir göstergesi olarak dikkat çekmektedir. Bu çalışmada, karotis arter stentlemesi (KAS) uygulanan hastalarda işlem öncesi FIB-4 indeksi ile geçirilmiş serebrovasküler olaylar arasındaki ilişkinin araştırılması amaçlandı. Gereç ve Yöntemler Bu retrospektif gözlemsel çalışmaya, anlamlı karotis arter darlığı nedeniyle KAS uygulanan ardışık 221 hasta dahil edildi. Hastalar geçirilmiş serebrovasküler olay öyküsüne göre gruplandırıldı. Grupların demografik, klinik ve laboratuvar özellikleri karşılaştırıldı. Geçirilmiş serebrovasküler olayların bağımsız belirleyicilerini saptamak amacıyla çok değişkenli lojistik regresyon analizi yapıldı. ROC eğrisi analizi, FIB-4 indeksinin ayırt edici gücünü değerlendirmek amacıyla gerçekleştirildi ve optimal kesim noktası, duyarlılık ve özgüllük arasındaki en iyi dengeye dayalı olarak Youden indeksi kullanılarak belirlendi. Bulgular Toplam 221 hastanın 133'ünde (%60,2) geçirilmiş serebrovasküler olay öyküsü mevcuttu. Geçirilmiş serebrovasküler olay öyküsü bulunan hastalarda trombosit sayısı ve HDL kolesterol düzeyleri daha düşük, açlık glukozu ve FIB-4 indeksi ise anlamlı olarak daha yüksekti (tümü p<0,05). Çok değişkenli analizde kronik böbrek hastalığı (OR: 3,06; %95 GA: 1,46-6,39; p=0,003), düşük HDL kolesterol düzeyi (OR: 0,96; %95 GA: 0,93-0,99; p=0,011) ve FIB-4 indeksindeki her 1 birimlik artış (OR: 2,19, %95 GA: 1,29-3,73; p=0,004) geçirilmiş serebrovasküler olaylarla bağımsız olarak ilişkili bulundu. ROC analizinde FIB-4 indeksinin ayırt edici performansının sınırlı olduğu görüldü (EAA=0,611; %95 GA: 0,535-0,687; p=0,005). 1,54 FIB-4 kesim değeri, geçirilmiş serebrovasküler olayları belirlemede %51,1 duyarlılık ve %64,8 özgüllük sağladı. Sonuç İşlem öncesi yüksek FIB-4 indeksi, karotis arter stentlemesi uygulanan hastalarda geçirilmiş serebrovasküler olaylarla bağımsız olarak ilişkili bulundu. Ayırt edici performansı sınırlı olmakla birlikte, FIB-4 indeksi, sistemik vasküler risk hakkında tamamlayıcı bilgi sağlayabilecek, düşük maliyetli ve kolay erişilebilir bir biyobelirteç olarak kullanılabilir. Bu ilişkinin doğrulanması ve FIB-4 indeksinin bu popülasyondaki potansiyel klinik kullanım alanının belirlenmesi için daha geniş kapsamlı, prospektif ve çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır.
