KARŞI TARAF KAROTİS ARTERİ TAM TIKALI HASTALARDA KAROTİS ENDARTEREKTOMİ: ERKEN VE GEÇ SONUÇLAR

MURAT BAYAZIT, KAMİL GÖL, OKAN YURDAKÖK, LEVENT BİRİNCİOĞLU, OĞUZ TAŞDEMİR

Turkish Journal of Vascular Surgery - 2003;12(1):5-10

Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesi Kardiyovasküler Cerrahi Kliniği

 

Amaç: Karşı taraf tıkalı karotis hastalığında uygulanan endarterektomilerde hastaların demografik özellikleri, risk faktörleri, erken ve geç sonuçları ortaya koymaktır. Yöntem: Kliniğimizde son 7 yıllık dönemde karotis endarterektomi yapılan hastalar içinde karşı taraf karotis arteri tam tıkalı olan 34 hasta; hastane kayıtları, karotis endarterektomi prospektif çalışma kartları, poliklinik kontrolleri ve telefon görüşmeleri ile değerlendirilmiştir. Çalışmada demografik veriler, risk faktörleri, cerrahi teknikler, erken ve geç sonuçlar kendi serimiz ve literatür ile karşılaştırılmıştır. Bulgular: Yaş ortalaması 61.3±10.6 olan bu grupta hastaların 4'ü (%11.4) kadındır. Bu grupta Diabetes mellitus (%29.4), hipertansiyon (%73.5), hiperkolesterolemi (%61.7), sigara içimi (%82.3) ve koroner arter hastalıklarına (%73.5) sık rastlanmıştır. Serideki hastaların 8' inde koroner-karotis kombine cerrahi uygulanmıştır. Hastaların semptomatik olma oranı bu grupta karşı taraf açık olan gruba göre anlamlı olarak yüksektir (p<0.001). İntraluminal şant kullanım oranı bu grupta anlamlı bulunmuştur (p<0.0001). Erken mortalite 1 olguda (%2.9) görülmüştür. Geç takipler 29 hastada ortalama 28.2±22 ay (1-79 ay) yapılmıştır. Bu takip süresinde gerçekleşen ortalama yaşam süresi 65±7 ay (CI %95: 51-78 ay) olarak bulunmuştur. Sonuç: Karşı taraf tıkalı hastalarda yapılan karotis endarterektomilerde erken ve geç sonuçlar, karşı taraf açık olan hastalardan farklı değildir. Ciddi risk faktörleri olan bu grupta bunların kontrolü erken ve geç sonuçlar üzerinde etkilidir. Cerrahi teknik standartları ise başarıyı arttıran önemli faktördür.