SERKAN TAŞ, ÖZLEM NUR TOK YAMAN, AYŞE NİHAL YURTTAŞ, ARDA AKTAŞ, TAHİR FATİH DİKİCİ
Karya Journal of Health Science - 2025;6(2):49-54
Amaç: Bu çalışmanın amacı, gastroknemius kasının mimari özellikleri olan lif demeti uzunluğu, pennasyon açısı ve kas kalınlığı ile Aşil tendonunun kalınlığının; Gastroknemius kası ve Aşil tendonun mekanik özellikleri (elastikiyet, sertlik ve tonus) üzerindeki etkilerini incelemekti. Yöntem: Çalışmaya, kas-iskelet sistemiyle ilgili herhangi bir semptomu olmayan,18-27 yaş aralığında, 63 sağlıklı gönüllü kadın katıldı. Gastroknemius kasının pennasyon açısı, kalınlığı ve lif demeti uzunluğu ile Aşil tendonu kalınlığı, lineer problu (5-12 MHz) bir ultrasonografi cihazı (MicrUs EXT-1H, Telemed Ultrasound Medical Systems, Vilnius, Litvanya) kullanılarak ölçüldü. Medial gastroknemius kası ve Aşil tendonunun mekanik özellikleri, taşınabilir bir miyotonometre (MyotonPRO, Myoton Ltd., Estonya) kullanılarak elastikiyetle ilişkili logaritmik azalma, sertlik göstergesi olan dinamik sertlik ve tonus göstergesi olan salınım frekansı ölçümleri gerçekleştirildi. Bulgular: Veri analizinde, gastroknemius kasının lif demeti uzunluğu, pennasyon açısı ve kalınlığı ile mekanik özellikleri arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı (p>.05). Benzer şekilde, Aşil tendonu kalınlığı ile tendonun mekanik özellikleri arasında da anlamlı bir ilişki olmadığı gözlendi (p>.05). Ancak, Aşil tendonunun dinamik sertliği; vücut kitle indeksi (r=.364, p=.003), gastroknemius kas kalınlığı (r=.278, p=.032), pennasyon açısı (r=.285, p=.023) ve subkutan yağ kalınlığı (r=.328, p=.009) ile orta düzeyde pozitif korelasyon gösterdi. Sonuç: Bu çalışma, kas ve tendon mimarisine ait parametrelerin bu yapıların mekanik özellikleri üzerinde doğrudan belirleyici olmadığını göstermiştir. Ancak yüksek vücut kitle indeksi, artmış gastroknemius kas kalınlığı ve büyük pennasyon açısı gibi faktörlerin, tendon üzerine binen mekanik yükü artırarak Aşil tendonunun sertliğini artırabileceği sonucuna varılmıştır. Bu bulgular, kas ve tendonun mekanik özelliklerinin değerlendirilmesinde yalnızca yapısal-morfolojik ölçütlerin değil, bireyin genel vücut yapısını yansıtan antropometrik özelliklerin de dikkatle göz önünde bulundurulması gerektiğini göstermektedir.
