Hakan GÜVENER
Sağlık Akademisyenleri Dergisi - 2026;13(3):635-646
Giriş ve Amaç: Akademik başarıya yönelik artan beklentiler, öğrencilerin yaşam tarzı ve sağlık durumları üzerinde çok yönlü etkiler yaratmaktadır. Bu araştırma, öğrencilerde akademik kaygının psikolojik sağlık, fizyolojik düzen ve uyku kalitesi gibi yaşam tarzı unsurlarıyla nasıl ilişkili olduğunu incelemeyi amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışma ilişkisel tarama modeli temelinde ve kesitsel desende yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, bir kamu üniversitesinde ön lisans düzeyinde öğrenim gören 319 öğrenci oluşturmaktadır. Bulgular ve Sonuç: Elde edilen bulgular öğrencilerin akademik kaygının alt boyutlarından biri olan duygusal boyutu en yüksek düzeyde (X=3,06), bir diğer alt boyutu olan bilişsel boyutunu ise en düşük düzeyde (X=2,33) yaşadığını göstermektedir. Kadın öğrencilerin akademik kaygı algısı erkeklere göre daha yüksek bulunmuştur (X=2,62 / X=2,18). Ayrıca gece geç uyuyan ve yurtta kalan öğrencilerin uyku hijyeni puanlarının anlamlı biçimde daha yüksek olduğu saptanmıştır. Akademik kaygı, uyku hijyeniyle pozitif yönde ilişkili (r=0,388) olup; somatik (r=0,806) ve duygusal kaygı (r=0,690) düzeyleriyle güçlü bir ilişki göstermektedir. Buna karşın bilişsel kaygı ile uyku hijyeni arasında anlamlı bir ilişki belirlenmemiştir. Sonuç olarak, akademik kaygının öğrencilerin yalnızca akademik yaşantılarını değil, aynı zamanda duygusal ve fiziksel iyi oluşlarını ve uykuya ilişkin davranışlarını da etkileyen çok boyutlu bir yapı olduğu görülmektedir. Araştırma bulguları, akademik kaygının özellikle duygusal ve somatik boyutlarının uyku hijyeni ile daha yakından ilişkili olduğunu ortaya koymuştur. Bu doğrultuda, üniversitelerde yalnızca akademik başarıyı desteklemeye yönelik uygulamaların değil, aynı zamanda uyku hijyenini geliştirmeye ve kaygı ile başa çıkma becerilerini güçlendirmeye yönelik programlarının da yaygınlaştırılması önerilmektedir.
