ÖZGE YILDIRIM, AYŞEGÜL KILIÇASLAN ÇELİKKOL
Humanistic Perspective - 2025;7(1):73-89
Bu sistematik derleme çalışmasında kayıp yaşantısı olan ailelerde aile yılmazlığını ele alan araştırmalar incelenmiştir. Çeşitli kültürel bağlamlarda gerçekleştirilen çalışmalardan yola çıkan bu derleme, geniş aile ilişkileri, ritüeller, sosyal destek, kültürel etkiler ve yapılandırılmış müdahaleler gibi yılmazlığı artıran temel unsurları vurgulamıştır. Bulgular, geniş ailelerin çekirdek aile üzerindeki yükü hailetmede, ortak değerleri geliştirmede ve kültürel kimliği güçlendirmede önemli bir rol oynadığını ortaya koymuştur. Ritüeller, yasın dışa vurumunu sağlayan ve aile bağlarını güçlendiren temel mekanizmalar olarak nitelendirilirken, sosyal destek, başa çıkma kapasitesini artıran evrensel bir faktör olarak öne çıkmıştır. Ayrıca, Aile Yas Programı (Family Bereavement Program - FBP) gibi yapılandırılmış müdahalelerin; etkili iletişim, duygusal düzenleme ve uzun vadeli uyum becerileri kazandırma konularında ailelere sağladığı faydalar ortaya konmuştur. Bu bulgular, mevcut aile yılmazlığı teorilerini doğrulamakta ve genişletmekte, uygulayıcılar ve araştırmacılar için uygulanabilir öneriler sunmaktadır. Derleme çalışması, gelecekteki araştırmalarda yılmazlığı arttırıcı bu bileşenlerin kültürel bağlamlardaki etkileşimlerinin araştırılması ve kayıp yaşantısı olan aileleri desteklemek için müdahale programlarının geliştirilmesi önerileriyle son bulmaktadır.
