MÜGE KILIÇARSLAN, MİRAY GÖRGÖZ
Turkish Journal of Pharmaceutical Sciences - 2016;13(3):351-357
Kanser hastalığının son yıllarda artan insidansı nedeniyle güncel çalışmalar bu hastalığın tanı, teşhis ve tedavisi üzerine yoğunlaşmıştır. Normal hücrelere zarar vermeden hastalığın tedavisi oldukça güçtür. Bu nedenle sadece kanserli hücreye hedeflendirilmiş nano sistemler ile yapılan çalışmalar dikkat çekmektedir. Yaygın olan meme ve prostat kanserleri gibi hastalıkların metastazının sıklıkla kemik dokusunda meydana gelmesi hastanın yaşam kalitesini azaltmasından öte bu kanser türlerinin ölüm riskini artırmaktadır. Bu amaçla sağlıklı yumuşak dokuya zarar vermeden anti-neoplastik ajanların doğrudan metastaz meydana gelmiş kemik dokusuna hedeflendirilmesi ile metastazın önlenmesi veya tedavisi çoğu araştırıcının üzerinde çalıştığı konular arasına girmiştir. Osteoklastik veya osteoblastik şekilde oluşan kemik metastazları için bifosfonatların tedavi edici özelliklerine ek olarak kemik dokusunun ana minerali olan hidroksiapatite olan afinitesi nedeni ile kemik hastalıkları için hedefleme ajanı olarak da oldukça yaygın şekilde çalışma konusu olmuştur. Bifosfanatların nanopartiküler sistemlere konjugasyonu ile de etkin madde yüklü nanopartiküller sadece hasta kemik dokusuna iletilmekte, nano yapı sayesinde de sistemin tümörlü dokuda lokalize olup kemoterapötik ajanı kontrollü olarak salması sağlanmaktadır. Bu derleme ile kemik metastazlarına hedeflemedeki güncel olan yaklaşımlar, özellikle nano yapılı ilaç taşıyıcı sistemler ile yapılan çalışmalar tartışılarak değerlendirilmiştir.
