KEMOTERAPİ UYGULANAN YAŞLI BİREYLERDE KIRILGANLIK, YORGUNLUK VE FONKSİYONEL DURUM ARASINDAKİ İLİŞKİNİN BELİRLENMESİ: TANIMLAYICI ARAŞTIRMA

Zeynep ÖZTÜRK, Semiha AKIN EROĞLU

Sağlık ve Toplum Dergisi - 2026;36(2):91-106

Kocaeli Üniversitesi Araştırma Hastanesi, Genel Cerrahi Servis Hemşiresi, Kocaeli, Türkiye

 

Bu araştırma yaşlı kanser hastalarının kırılganlık, yorgunluk ve fonksiyonel durumlarının tanımlanması, kırılganlık, yorgunluk ve fonksiyonel durum arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirildi. Bu çalışma tanımlayıcı-ilişki arayıcı araştırmadır. Örneklemin kemoterapi uygulanan 270 yaşlı kanser hastası birey oluşturdu. Veriler Hasta Bilgi Formu, Kronik Hastalık Tedavisinde Fonksiyonel Değerlendirme-Yorgunluk Ölçeği [FACIT-F], Edmonton Kırılganlık Ölçeği (EKÖ) ve Lawton ve Brody Enstrümental Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği (EGYA) kullanılarak toplandı. Edmonton Kırılganlık Ölçeği puan ortalaması (11,48+/-2,28) grubun şiddetli kırılgan ve orta düzeyde yorgun olduğunu göstermektedir (FACIT-F: 93,43+/-8,29). Yaşlı bireyler günlük işlevsel yeterlilik düzeyleri açısından orta düzeyde bağımlı bulundu. Kırılganlık ile fonksiyonel durum ölçeği puanları arasında negatif yönlü ve orta düzeyde ilişki (r= -0,445; p <0,05), kırılganlık ve yorgunluk ölçeği puanları arasında pozitif yönlü ve iyi düzeyde ilişki belirlendi (r=0,665; p <0,05). Kırılganlık oranı ve yorgunluk düzeyine ilişkin bulgular yaşlı kanser hastalarının kemoterapi süresince geriatri konusunda uzmanlaşmış bir ekip tarafından bütüncül yaklaşımla değerlendirilmesi ve desteklenmesi gerektiğine işaret etmektedir.