NİLAY BEKTAŞ AKPINAR, ULVİYE ÖZCAN YÜCE, ASSOC PROF CAGRI GUMUS, EDA SEZERER ALBAYRAK, ESEN MALLI
KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;6(1):110-121
Amaç: Bu araştırma ülke örnekleminde Kemoterapinin Yan etkilerinin anlatıldığı YouTube videolarının içeriği, niceliği ve güvenirliğini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: YouTube’da 29 Ağustos 2022 tarihinde arama çubuğuna ’kemoterapinin yan etkileri’ anahtar kelimesi kullanılarak taranmıştır. Sıralama kriteri olarak “Alaka Tabanlı Sıralama” uygulanmıştır. Kemoterapi yan etkileri ile ilgili olmayan, Türkçe dışındaki diller, sesi olmayan, tekrarlı ve 20 dakikadan uzun videolar değerlendirmeye alınmadı(n=23). 0-20 dakika arasındaki videolar incelendi. 0-20 dakika arasındaki 55 video Tüketici Sağlığı Bilgileri için Kalite Kriterleri Ölçeği (Quality Criteria for Consumer Health Information -DISCERN) ve Global Quality Scale (GQS) kullanılarak 3 ayrı bağımsız uzman tarafından eş zamanlı değerlendirilmiştir. Bulgular: En yaygın üç yükleyici profilin doktor, hasta ve sağlıkla ilgili web siteleri olduğu belirlendi. Videoların içeriklerinin büyük bir kısmını kemoterapi ve yan etkiler, hasta deneyimleri oluşturdu. DISCERN puan ortalaması 56, GQS ise 3.00 olarak belirlenmiştir. Video yükleyiciler ile puanlar karşılaştırıldığında DISCERN (p=0.245), GQS (p=0.647) olup puanları arasında anlamlı fark olmadığı saptandı. Video süresi, beğenilme ve yorum sayısı, yorum oranında gruplar arasında anlamlı fark saptandı (sırasıyla p=0.001, 0.049, 0.004, 0.003). Sonuç: Sonuç olarak videolardaki bilgilerin kalitesinin iyi, eğitimsel değerinin orta düzeyde olduğu; hastalar tarafından yüklenen videoların daha fazla izlenildiği, daha çok beğeni aldığı ve daha sık görüntülendiği belirlenmiştir.
