Hamit Hakan ARMAĞAN, Ahmet Yunus HATİP, Furkan Çağrı OĞUZLAR, İlkay ARMAĞAN
Ahi Evran Tıp Dergisi - 2026;10(1):59-65
Amaç: Keten tohumu (Linum usitatissimum L.), omega-3 yağ asitleri, lignanlar ve lif bakımından zengin olması nedeniyle yaygın tüketilen fonksiyonel bir gıdadır. Ancak içerdiği siyanojenik glikozitler nedeniyle aşırı tüketimi toksik etkilere yol açabilir. Bu çalışmada, yüksek doz oral keten tohumu uygulamasının rat akciğer dokusunda oluşturduğu histopatolojik etkiler değerlendirildi. Araçlar ve Yöntem: 32 erişkin dişi Wistar Albino rat, sekizerli dört gruba ayrıldı: Kontrol, Düşük Doz (1.4 g/kg/gün), Orta Doz (2.8 g/kg/gün) ve Yüksek Doz (5.6 g/kg/gün). Keten tohumu oral gavaj yoluyla 7 gün boyunca uygulandı. Deney sonunda akciğer dokuları çıkarılarak %10 nötral formalinle tespit edildi, H-E ile boyandı ve ışık mikroskobunda değerlendirildi. Bulgular: Kontrol ve düşük doz gruplarında patolojik bulgu saptanmadı. Orta doz grubunda vasküler konjesyon izlenirken, yüksek doz grubunda vasküler konjesyonla birlikte mononükleer hücre infiltrasyonu ve interalveolar septum kalınlaşması görüldü. Bulgular, keten tohumunun doza bağlı olarak akciğer dokusunda inflamasyon ve yapısal değişikliklere yol açabileceğini göstermektedir. Sonuç: Yüksek dozda kısa süreli keten tohumu alımı, rat akciğer dokusunda belirgin histopatolojik değişikliklere neden olmuştur. Bulgular, keten tohumunun yüksek dozlarda potansiyel pulmoner toksisite riski taşıdığını göstermektedir. Bitkisel içerikli fonksiyonel gıdaların aşırı tüketimi konusunda dikkatli olunmalı; ileri biyokimyasal ve moleküler çalışmalarla mekanizmalar aydınlatılmalıdır.
