Gülsüm ALTUNTAŞ, Mustafa TİMURKAAN, Fatma ÇELİK, Aysun YILDIZ ALTUN, Ahmet AKSU, Esef BOLAT, Furkan DOĞAN, İsmail DEMİREL
Fırat Tıp Dergisi - 2026;31(1):38-51
Amaç: Deliryum, yoğun bakım ünitelerindeki (YBÜ) yaşlı hastalar, özellikle de kırılganlığı olanlar arasında ciddi bir nörokognitif komplikasyondur. Deliryumu öngörmek için erişilebilir ve güvenilir biyobelirteçlerin tanımlanması erken müdahaleyi kolaylaştırabilir ve sonuçları iyileştirebilir. İnsülin direncinin vekil bir belirteci olan trigliserit-glikoz indeksi (TGI), nöroinflamatuar ve bilişsel süreçlerle ilişkilendirilmiştir. Bu çalışmada, trigliserit-glikoz indeksi ile kırılgan yaşlı YBÜ hastalarında deliryum gelişimi arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif gözlemsel çalışmaya üçüncü basamak bir YBÜ'ye kabul edilen 65 yaş ve üzeri 206 kırılgan hasta dahil edilmiştir. Hastalar deliryum açısından YBÜ için Konfüzyon Değerlendirme Yöntemi (CAM-ICU) kullanılarak günlük olarak değerlendirilmiştir. TGI, YBÜ'ye kabul sırasındaki açlık trigliserit ve glukoz düzeylerinden hesaplanmıştır. TGI'nın öngörücü değerini değerlendirmek için çok değişkenli lojistik regresyon ve ROC analizi yapılmıştır. Bulgular: Hastaların 73'ünde (%35,4) deliryum gelişmiştir. Ortanca TGI düzeyi deliryum grubunda deliryum olmayanlara kıyasla anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (4.97'ye karşı 4.56, p<0.001). Çok değişkenli analizde, TGI bağımsız olarak deliryum ile ilişkili görülmüştür (OR: 2.98, %95 CI: 1.78-5.01, p<0.001). ROC analizi, >4.85 TGI kesme değerinin %86.3 duyarlılık ve %87.2 özgüllük ile 0.909 AUC verdiğini ortaya koymuştur. Sonuç: TGI, kırılgan yaşlı YBÜ hastalarında deliryum gelişimi ile bağımsız olarak ilişkilidir. Basit ve objektif bir biyobelirteç olarak TGI, YBÜ'lerde erken deliryum risk tabakalandırması için değerli bir araç olarak hizmet edebilir.
