ŞÜKRAN ÖZTÜRK, YASİN HAZER, BANU KAŞKATEPE, HATİCE ÇÖLGEÇEN, MUHİTTİN KULAK
Batı Karadeniz Tıp Dergisi - 2023;7(1):57-65
Amaç: Bu çalışmada, Kırmızı Kantaron, Hypericum capitatum var. capitatum (H. capitatum) bitkisinin fenolik içeriğinin ve antioksidan aktivitesinin belirlenmesi, standart suşlar ve klinik izolatlar üzerinde antimikrobiyal etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: H. capitatum’un, standart bakteri suşları ile kolistin dirençli Acinetobacter baumannii (A. baumannii) ve çok ilaca dirençli (ÇİD) A. baumannii klinik izolatları üzerindeki antimikrobiyal etki düzeylerine sıvı mikrodilüsyon testi (MİK) ile gerçekleştirilmiştir (ISO, 2006). Yüksek Performanslı Sıvı Kromatografisi (YPSK) ile bazı içerikleri aydınlatılan H. capitatum ekstraktının, tohum, gövde ve yaprak örneklerinde total fenol içeriği araştırılmıştır. DPPH (2,2-difenil-1-pikrilhidrazil) yöntemi ile antioksidan etkinlik tayini yapılmıştır. Bulgular: Metanolle ekstrakte edilen bitkinin, Gram (+) bakterilere karşı Staphylococcus aureus (S.aureus) ATCC-29213 ve Metisilin dirençli S. aureus (MRSA) ATCC 43300 antimikrobiyal etkinliğinin 16 (mg/mL) olduğu saptanmıştır. Dirençli A. baumannii klinik izolatlarına karşı, 64-128 mg/mL MİK değerleri ile etkin olduğu tespit edilmiştir. YPSK ile bitkinin tohum kısmındaki içerikler ise, sırasıyla; şikimik asit (1720.42 ppm(mg/ml), kafeik asit (52.50 ppm(mg/ml), sinaminik asit, (14.217,61 ppm(mg/ml), rosmarinik asit (30,90 ppm(mg/ml) olarak belirlenmiştir. H. capitatum kısımlarına göre toplam fenolik madde miktarlarının, yaprak (155,93 mg/L), gövde (177,85 mg/L) ve tohum (344,22 mg/L) şeklinde farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. DPPH İnhibisyon aktivitesi; tohum (%55.476 mg/mL), gövde (%57.318 mg/ ml), yaprak (%53.241 mg/ml) BHA (Butil hidroksi anozil) ve BHT (Butil hidroksi tolüen) sırasıyla (%93.77 ve %88.62) askorbik asit ise (%95.21) olarak belirlenmiştir. Sonuç: Fenolik içerikçe zengin olduğu görülen H. capitatum’ un, antioksidan etkinlik sonuçları, farklı kısımlarının metanol ekstreleri orta derecede etkili serbest radikal gideren doğal bir antioksidan kaynağı olduğunu göstermiştir. Antimikrobiyal etkinlik sonuçları ise, standart suşlar ve özellikle klinikte tedavisinin zor olduğu bilinen dirençli A. baumannii izolatlarına karşı etkinliğinin umut vaat edici olduğu görülmüştür.
