Selin Gaye ÖZÇELİK, Ayşe Yağmur TARI, Doğa AKDAŞ, Ezgi Aylin GÜRLEK, Müjgan GÜNGÖR
EurAsian Journal of Oral and Maxillofacial Surgery - 2026;5(3):99-105
Amaç: Tam dişli bireyler ile Kennedy Sınıf I/II parsiyel dişsizliğe sahip hastalarda mandibular kortikal yapının Mandibular Kortikal İndeks (MKİ), Mental İndeks (Mİ) ve Panoramik Mandibular İndeks (PMİ) kullanılarak karşılaştırılması ve Kennedy Sınıf II olgularda dişli ve dişsiz taraflar arasındaki farklılığın değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: MKİ; C1 (korteks bütünlüğü korunmuş), C2 (hafif-orta derecede kortikal erozyon) ve C3 (şiddetli kortikal erozyon) olarak sınıflandırıldı. Gruplar arası karşılaştırmalarda tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Pearson ki-kare testi kullanıldı. Kennedy Sınıf II olgularda dişli ve dişsiz taraflar; Mİ, TD (toplam mesafe) ve PMİ açısından eşleştirilmiş örneklemler t-testi, MKİ açısından ise Wilcoxon işaretli sıralar testi kullanılarak karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya dâhil edilen 167 hastanın %51,5'i kadın olup yaş ortalaması 56,86+/-15,04 yıldı. Kennedy Sınıf I ve II gruplarındaki hastalar, tam dişli gruptakilerden anlamlı olarak daha yaşlıydı (p<0,001). Yaş ile MKİ kategorisi arasında pozitif korelasyon saptandı (Spearman rho=0,383; p<0,001). MKİ dağılımı gruplar arasında anlamlı farklılık gösterdi (p<0,001). C1, tam dişli hastalarda daha yaygınken (%67,9), C3 Kennedy Sınıf I (%27,6) ve Sınıf II (%11,3) gruplarında daha sık görüldü. Mİ, TD ve PMİ açısından gruplar arasında anlamlı farklılık bulunmadı (sırasıyla p=0,120, p=0,096 ve p=0,227). Erkeklerde Mİ ve TD değerleri kadınlardan anlamlı olarak daha yüksekken (sırasıyla p=0,007 ve p<0,001), PMİ cinsiyete göre farklılık göstermedi. MKİ dağılımı da cinsiyete göre anlamlı farklılık gösterdi (p=0,043); C1 kadınlarda, C2 ise erkeklerde daha sık görüldü. Tüm Kennedy Sınıf II olguların birlikte değerlendirildiği analizde Mİ, TD, PMİ veya MKİ açısından dişli ve dişsiz taraflar arasında anlamlı farklılık saptanmadı (tümü için p>0,05). Sağ tarafın dişli, sol tarafın dişsiz olduğu alt grupta PMİ dişsiz tarafta anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p=0,031); Mİ de benzer bir eğilim göstermekle birlikte bu farklılık istatistiksel anlamlılığa ulaşmadı (p=0,059). Sonuç: Genel dental durum, mandibular kortikal erozyon (MKİ) ile anlamlı düzeyde ilişkilidir. Bununla birlikte, tek taraflı serbest sonlanan dişsizliğin bölgesel etkisi bu örneklemde taraflar düzeyinde gösterilememiştir. Bulgular, alt gruplardaki sınırlı örneklem büyüklüğü dikkate alınarak yorumlanmalıdır.
