Ömer YONGA, Cem AYAN
Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi - 2026;32(9):1122-1131
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı, acil servise klavikula kırığı ile başvuran erişkin hastaların demografik ve klinik özelliklerini değerlendirmek, eşlik eden torasik yaralanmaların dağılımını tanımlamak ve kaburga kırığı ile hemotoraks/pnömotoraks ile bağımsız ilişkili faktörleri belirlemektir. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu tek merkezli retrospektif gözlemsel çalışma, 1 Ocak 2022 ile 1 Ocak 2025 tarihleri arasında akut travmatik klavikula kırığı ile acil servise başvuran ardışık erişkin hastaları içermektedir. Hastalar, ICD-10 S42.0 kodu kullanılarak Hastane Tıbbi Kayıt Sistemi üzerinden belirlendi ve taranan 828 acil servis başvurusunun 687'si nihai analize dahil edildi. Demografik özellikler, yaralanma mekanizmaları, kırık paternleri, eşlik eden yaralanmalar, tedavi yaklaşımları ve acil servis sonlanımları retrospektif olarak değerlendirildi. Travma mekanizmaları düşük enerjili veya yüksek enerjili olarak sınıflandırıldı. Kaburga kırığı ve hemotoraks/pnömotoraks ile ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla çok değişkenli lojistik regresyon analizleri yapıldı. BULGULAR: Altı yüz seksen yeti hastanın %85.2'si (n=585) 65 yaşın altındaydı. Yüksek enerjili travma mekanizmaları ve midshaft kırıklar genç hastalarda daha sık görülürken, düşük enerjili travma ile birlikte medial/lateral kırıklar yaşlı hastalarda daha baskındı (p<0.001). Kaburga kırığı (%19.7'ye karşı %7.6, p=0,005) ve hemotoraks/pnömotoraks (%12.4'e karşı %3.3, p=0.009) erkek hastalarda anlamlı olarak daha sık görüldü. Çok değişkenli analizde artan yaş (aOR: 1.02, %95 GA: 1.01-1.03, p<0.001), erkek cinsiyet (aOR: 3.08, %95 GA: 1.29-7.33, p=0.011), yüksek enerjili travma (aOR: 3.28, %95 GA: 1.89-5.70, p<0.001) ve medial (sternal) kırık lokalizasyonu (aOR: 2.81, %95 GA: 1.11-7.10, p=0.029) kaburga kırığı ile bağımsız ilişkili bulundu. Hemotoraks/pnömotoraks için ise artan yaş (aOR: 1.03, %95 GA: 1.02-1.05, p<0.001) ve yüksek enerjili travma (aOR: 8.51, %95 GA: 3.53-20.49, p<0.001) bağımsız ilişkili bulundu. SONUÇ: Klavikula kırıkları farklı yaş ve cinsiyet gruplarında değişken klinik ve travmatik özellikler göstermiştir. Artan yaş, erkek cinsiyet, yüksek enerjili travma ve medial klavikula kırıkları kaburga kırıkları ile ilişkili bulunurken, artan yaş ve yüksek enerjili travma hemotoraks/pnömotoraks ile ilişkiliydi. Travma mekanizması, hasta özellikleri ve kırık paterninin birlikte değerlendirilmesi, acil serviste eşlik eden torasik yaralanma riski yüksek olan hastaların belirlenmesine yardımcı olabilir.
