FATİH ÖZDENER, ALİHAN SÜRSAL, FEHMİ NARTER
Southern Clinics of Istanbul Eurasia - 2020;31(2):171-176
GİRİŞ ve AMAÇ: Bu çalışma, Türkiye’nin klinik çalışmaların yürütülmesi konusunda uyguladığı uluslararası yönetmeliğin etkilerini 24 yıllık bir dönem içinde göstermektedir. YÖNTEM ve GEREÇLER: ClinicalTrial.gov sitesi ve içerisinde sunulan filtreler kullanılarak klinik çalışma sayıları kategorize edilmiştir. Bu araştırmalar altı yıllık dört farklı zaman aralığı kullanılarak yapıldı. Çalışmaların çeşitleri, faz dağılımları, yaş aralıkları, sponsor çeşitleri ve cerrahi klinik çalışmaların tüm çalışmalara oranı incelendi. BULGULAR: Türkiye’nin konusu geçen 24 yıllık dönemine bakıldığında yürütülen klinik çalışmaların sayısının katlanarak arttığı gözlemlendi. 01.01.1994 ile 01.01.2000 tarihleri arasında kayıtlı 23 klinik çalışma, 01.01.2012 ile 01.01.2018 tarihleri arasında 1930’a yükselmiştir. Buna ek olarak, Türkiye’de geç fazlı çalışmalara, erken fazlı çalışmalara kıyasla daha büyük bir eğilim olduğu görüldü. TARTIŞMA ve SONUÇ: Türkiye’nin klinik ilaç araştırma yönetmeliğindeki reformu, inovatif tıp için uyumlu bir alan yaratmıştır. Türkiye’nin benzersiz coğrafi konumu, teknolojik gelişmeleri ve hedef hasta kitlesinin uygunluğu göz önünde bulundurulduğunda bu ivmeli artış beklenmedik değildir. Türkiye’deki geç fazlı çalışmaların sayısının erken fazlı çalışmalara kıyasla az oluşu, gelişmekte olan ülkelerde olası düşük maliyet ve tedavi edilmemiş hasta grubunun varlığı nedeniyle oluşan çekiciliği yansıtmaktadır.