HACI KEMAL ERDEMLİ, RAMAZAN KOCABAŞ
Tıp Araştırmaları Dergisi - 2016;14(1):6-11
Amaç: Klinik laboratuvarlarda test paneli belirlenmesinde göz önünde bulundurulması gereken bir faktör de kitlerin verimlilik düzeyleri olmalıdır. Sağlık Bakanlığı kalite yönergelerinde kit verimliliklerinin en az %80 olmasını istemektedir. Bu çalışmamızda bir testin kit verimliliğinin en az %80 olabilmesi için, yıllık en az kaç test çalışılması gerektiğini araştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Retrospektif çalışmamızda bir yıllık dönemde Çorum Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hormon Laboratuvarı’nda çalışılan testlerin kalibrasyon, kontrol, test tekrarı ve verimlilik oranları % olarak değerlendirildi. Test çalışmalarında; önce iki farklı düzeyde iç kalite kontrol çalışılıp, gerekiyorsa kalibrasyon ve kontrol tekrarı yapıldı. Parathormon (PTH), DHEA-SO4, Kortizol ve İnsülin testleri biriktirilerek haftada bir gün, diğer testler hafta içi her gün çalışıldı. Testler Roche Diagnostics Moduler E 170 otoanalizör sisteminde elektrokemiluminesans yöntemi ile çalışıldı ve sayısal veriler cihazdan alındı. Bulgular: Her gün çalışılan testlerde yıllık test sayısı 4600 testin altına indiğinde verimliliğin de %80’in altına düştüğü görüldü. Haftada bir çalışılan testlerde ise yıllık test sayısı 3138 olduğunda bile verimliliğin %85 olduğu bulundu. Her gün çalışılan testlerde verimliliğin azalmasının nedeni, total PSA testinde görüldüğü gibi %13.77’yi aşan iç kalite kontrol çalışmalarıydı. Sonuç: Yıllık 4600’in altında istemi olan testlerin çalışılması test verimlilik oranının %80’in altında olmasına yol açmaktadır. Bu nedenle istem sayısı ortalama yıllık 3200-4600 arasında olan testlerin biriktirilerek haftada bir çalışılabileceği; 4600’ün altında istemi olan testlerin ise maliyetleri arttırması nedeniyle bölge laboratuvarlarında çalışılmasının daha ekonomik olabileceği düşünüldü. Ayrıca, laboratuvarların ihalelerde test kayıp oranlarını belirtmeleri daha gerçekçi fiyat tespiti yapılmasını sağlayacaktır.
