ZAİNAB KHAİRULLAH SEDEEQ, RUGIYYA SAMADZADE, SALİH MAÇİN, HATİCE TÜRK DAĞI, DUYGU FINDIK
Genel Tıp Dergisi - 2022;32(5):520-524
Amaç: Tüberküloz insanlık tarihi kadar eski bir geçmişe sahip olan kronik, nekrotizan bir hastalıktır. Tüberküloz kontrol programının en önemli aşaması olan aktif olguların tespiti için Mycobacterium tuberculosis kompleksin mikrobiyolojik yöntemlerle tanımlanması, tiplendirilmesi ve ilaç direncinin saptanması gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı klinik örneklerde M.tuberculosis kompleksin tespitinde kullanılan yöntemlerin sonuçlarının karşılaştırılmasıdır. Gereç ve yöntem: Tüberküloz ön tanılı hastalardan Ocak 2016 - Ocak 2022 tarihleri arasında M. tuberculosis kompleks araştırılması amacıyla laboratuvara gönderilen örneklerin sonuçları rektospektif olarak değerlendirildi. Mikrobiyolojik tanıda; Ehrlich-Ziehl-Neelsen (EZN) boyama, kültür (BACTEC MGIT 320 otomatize sistemi ve Löwenstein Jensen (LJ) besiyeri ve polimeraz zincir reaksiyonu (PZR) testi kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya her üç istemi olan (EZN, kültür ve TB-DNA) toplam 1706 örnek alındı. Hastaların yaş ortalaması 46,49±25,77 olarak saptanmıştır ve 1025’i (%60,1) erkektir. Örneklerin 48’inde (%2,8) kültür, 40’ında (%2,3) PZR ve 32’sinde (%1,9) EZN pozitifliği saptandı. Örnekler en çok göğüs hastalıkları (%52,8) ve pediatri (%24,1) kliniklerinden gönderilmiştir. Sonuç: M. tuberculosis kompleks varlığının gösterilmesinde kültür yönteminin PZR ve EZN’ye göre daha güvenilir sonuç verdiği saptandı. Sonuç olarak kültür yöntemi geç sonuç verdiğinden tüberkülozun kısa sürede doğru tanısı ve ilaç direnci tespiti için PCR gibi moleküler testlerin geniş rutin kullanımına ihtiyaç duyulmaktadır.
