Rukiye AYDIN, Nurver ÜLGER TOPRAK
Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi - 2026;83(3):185-196
Amaç: Gram-negatif, mikroaerofil bir bakteri olan Campylobacter, dünya genelinde gıda kaynaklı gastroenteritlerin önemli bir etkenidir, artan enfeksiyon sıklığı ve antimikrobiyal direnç nedeniyle halk sağlığı için ciddi bir tehdit oluşturmaktadır. İnsan ve hayvan enfeksiyonlarında florokinolonların yaygın kullanımı, çoklu ilaca dirençli Campylobacter suşlarında artışa yol açmıştır. Makrolidler, bu enfeksiyonların tedavisinde kritik öneme sahiptir ve mikroorganizmanın makrolidlere direnç durumunu bilmek etkili tedavi stratejileri geliştirmek için hayati önem taşır. Bu çalışmada, hastanemizde izole edilen Campylobacter suşlarının antibiyotiklere duyarlılıklarının belirlenmesi, özellikle makrolid direncinin fenotipik ve genotipik yöntemlerle değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya, laboratuvarımızda son bir yıl içinde klinik örneklerden izole edilen ve MALDI-TOF MS ile tanımlanan toplam 47 Campylobacter türü dahil edilmiştir. İzolatların siprofloksasin, tetrasiklin ve eritromisine duyarlılıkları, EUCAST kılavuzları versiyon 14.0'a göre disk difüzyon testi ile belirlenmiştir. Eritromisine dirençli izolatlardan DNA elde edilmiş özgün primerler kullanılarak 23S rRNA ile L4 ve L22 ribozomal proteinlerini kodlayan gen bölgeleri PZR ile çoğaltılmıştır. Sanger yöntemiyle dizilenen ürünler NCBI-Blast ile analiz edilmiştir. Bulgular: Toplam 47 izolatın 43 (%91,5)'ü dışkıdan, 1 (%2,1)'i kandan ve 3 (%6,4)'ü apseden izole edilmiştir. İzolatların 41 (%87,2)'i Campylobacter jejuni, 5 (%10,6)'i Campylobacter coli ve 1 (%2,1)'i Campylobacter sputorum ssp. bubulus olarak tanımlanmıştır. İzolatların çoğu (n=39, %82,9) 0-18 yaş arası hastalardan izole edilmiştir. C. jejuni izolatlarında siprofloksasin, tetrasiklin ve eritromisine direnç oranları sırasıyla %90,0 %78,0 ve %4,8 olarak belirlenmiştir. Beş C. coli izolatından dördü siprofloksasine, dördü tetrasikline ve iki tanesi eritromisine dirençli saptanmıştır. İki yaşındaki bir çocuktan izole edilen bir C. coli suşu, test edilen üç antibiyotiğe de dirençli iken, C. sputorum ssp. bubulus test edilen tüm antibiyotiklere duyarlı çıkmıştır. Makrolid direnci gösteren dört izolatın üçünde 23S rRNA bölgesinde A2075G ve C2113T mutasyonları saptanmıştır. Ayrıca, L22 proteininin C-terminal ucunda çeşitli delesyon, insersiyon ve amino asit değişimleri gözlenirken, L4 proteinlerinde varyasyon tespit edilmemiş, ermB geni amplifiye edilmemiştir. Sonuç: Her iki türde de siprofloksasin ve tetrasikline karşı yüksek direnç oranları gözlenmiştir. Eritromisin direnci düşük olsa da yakından izlenmesi gerekmektedir.
