Shenaz MLUDI, Meryem YEŞIL ÇOLAK
Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;15(1):128-135
Amaç: Pseudomonas aeruginosa, özellikle immün sistemi baskılanmış hastalarda ciddi hastane enfeksiyonlarına neden olan önemli bir fırsatçı patojendir. Patojenitesi, konağa invazyon ve bağışıklık yanıtından kaçışı kolaylaştıran çeşitli virülans faktörlerine bağlıdır. Bu çalışmada klinik P. aeruginosa izolatlarının virülans faktörleri belirlenmiş ve bunların örnek türü, hasta demografisi ve klinik birimlere göre dağılımları incelenmiştir. Gereç ve Yöntem: Kasım 2023 - Mart 2024 tarihleri arasında prospektif olarak yürütülen çalışmaya, idrar, endotrakeal aspirat, apse, balgam, kan, bronkoalveolar lavaj ve kulak sürüntüsünden izole edilen 100 P. aeruginosa suşu dahil edilmiştir. Elastaz, proteaz, motilite, piyoverdin, piyosiyanin, beta-hemoliz, seğirme motilitesi, mukoid fenotip, katalaz ve lipaz olmak üzere 10 virülans faktörü fenotipik yöntemlerle değerlendirilmiştir. Demografik ve klinik veriler hastane bilgi sisteminden elde edilmiştir. Bulgular: Hastaların %58'i erkek, %42'si kadın; %65'i >=60 yaş olup bu durum istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). İzolatların %39'u yoğun bakım ünitelerinden, kültür olarak en sık idrar (%31), endotrakeal aspirat (%30) ve apse (%20) örneklerinden elde edilmiştir. Virülans faktörlerinin sıklığı katalaz (%100), motilite (%92), beta-hemoliz (%87), pioverdin (%86), seğirme motilitesi (%82), mukoid fenotip (%79), elastaz (%76), piyosiyanin (%60), lipaz (%58) ve proteaz (%56) olarak belirlenmiştir. Sonuç: Katalaz aktivitesinin tüm izolatlarda saptanması ve motilite oranlarının yüksekliği, patojenin bağışıklık direncini aşma ve dokuya nüfuz etme kapasitesini göstermektedir. Yaşlı ve yoğun bakım hastalarındaki yüksek izolasyon oranı, bu risk gruplarında etkili sürveyans ve enfeksiyon kontrol önlemlerinin önemini vurgulamaktadır.
