NALAN GÜLŞEN ÜNAL, ALİ ŞENKAYA, FERİT ÇELİK, SEYMUR ASLANOV, AHMET ÖMER ÖZÜTEMİZ
Developments and Experiments in Health and Medicine - 2020;34(2):131-139
Amaç: Ülseratif kolit (ÜK) inflamatuar bağırsak hastalığı alt tipidir. Anemi, ÜK’de en sık görülen ekstraintestinal bulgudur. Bu çalışmada amaç klinik remisyondaki ÜK hastalarında anemi sıklığı, sebepleri ve ilişkili faktörlerin saptanmasıdır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma kesitsel bir çalışmadır. Ocak-Temmuz 2019 arasında Gastroenteroloji kliniğinde ÜK tanısı ile ayaktan takip edilen ve klinik remisyonda 265 ÜK hastası çalışmaya alınmıştır. Klinik remisyon, parsiyel Mayo skoru <2 olarak kabul edilmiştir. Ülseratif kolit tutulumu Montreal’e göre E1, E2 ve E3 olarak gruplanmıştır. Yeni tanı ÜK, <18 yaş, klinik aktivite ve gebe olanlar çalışmadan dışlanmıştır. Demografik, klinik ve laboratuvar veriler kaydedilmiştir. Anemi tanısı, DSÖ’ye göre; hemoglobin, erkeklerde <13 g/dL, kadınlarda <12 g/dL olarak kabul edilmiştir. ECCO kılavuzuna göre, aktif hastalığı olmayanlarda serum ferritin<30 μg/L demir eksikliği anemisi (DEA), ferritin>100μg/L ve transferrin<%20 kronik hastalık anemisi (KHA), ferritin 30- 100 μg/L DEA+KHA, B12/folat eksikliği ile MCV>100 fL megaloblastik anemi olarak tanımlanmıştır. Anemi olmaksızın serum demir, B12 ve folatın normalin alt sınırı altında olması eksiklik olarak tanımlanmıştır. Bulgular: Hastaların ortalama yaşı 48,2±15,2 yıl, 154’ü (% 58) erkek, ortalama hastalık süresi 11,4±7 yıl, 98’inde (%37) anemi, 76’sında (%28,7) anemisiz demir, B12 veya folat eksikliği vardı. Hastaların 63’ü (%23,8) DEA, 4’ü (%1,5) KHA, 19’u (%7,2) DEA+megaloblastik anemi, 12’si (%4,5) DEA+KHA, 67’si (%25,2) demir eksikliği, 7’si (%2,6) B12, 2’si (%0,75) folat eksikliğidir. Anemi olan ve olmayan gruplar arasında cinsiyet, hastalık süresi, tutulum, tedavi, CRP ve albümin düzeyleri arasında anlamlı fark saptandı (p <0,05). Sonuç: Bu çalışma aneminin klinik remisyondaki ÜK hastalarında bile sık olduğunu ve kılavuzlara göre taranması gerekliliğini vurgulamıştır.
