KLİNİK SOSYAL PSİKOLOJİYE DOĞRU

HACER HARLAK

Klinik Psikoloji Dergisi - 2019;3(2):104-115

Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü, Merkez/Aydın

 

Psikoloji, bazı alt alanları arasında uzaklaşmanın, bazıları arasında yakınlaşmanın yaşandığı bir bilim dalıdır. Psikolojinin kapsamlı iki alanı olan sosyal psikoloji ve klinik psikoloji, tarihsel olarak başlangıçta birbirine yakın olsalar da yaşanan birtakım gelişmeler sonucu ayrı yönlerde ilerlemişlerdir. Ancak bu iki alan arasındaki yakınlaşmalar 90’lı yıllardan itibaren yeniden artmış-tır. Bu makalede amaç, sosyal ve klinik psikolojinin kesişen alanlarının ortaya konulması ve özellik-le bu konulardaki gelişmeler açısından Türkiye’deki durumun incelenmesidir. Bu amaçla öncelikle sosyal psikoloji ile klinik psikoloji arasındaki ilişkilerin tarihsel gelişimi gözden geçirilmiş ve klinik sosyal psikoloji alanı tanıtılmıştır. Daha sonra kesişimin Türkiye’deki durumunu netleştirmek üzere The Journal of Social and Clinical Psychology’de Türkiye adresli makaleler ve 1997-2016 ara-sında Türk Psikoloji Dergisi’nde yayımlanan çalışmalar taranmıştır. Taramada amaca uygun olarak belirlenen anahtar sözcükler (nedensel atıflar, sosyal algı, sosyal biliş, tutumlar, sosyal etki, kendini açma, benlik sunumu, kişilerarası ilişkiler, saldırganlık, prososyal davranış, grup süreçleri, benlik, duygular) kullanılmıştır. Tespit edilen çalışmalar, konu, metodoloji ve örneklem özellikleri açısından değerlendirilmiştir. Klinik sosyal psikolojinin Türkiye’deki resmi, bu alan-daki araştırmaların sayısının az olduğunu, sosyal ve klinik psikoloji lisansüstü programlarının da birbirinden uzak durduğunu göstermektedir. Bu durumun olası nedenleri tartışılmış ve gelecekte sosyal ve klinik psikolojinin birlikte ortaya koyacakları gelişmelere rehber olabilecek önerilerde bulunulmuştur.