YELTEKİN DEMİREL, BÜLENT DURAN, TİMUÇİN TİMUROĞLU, ABUZER BEKAR, YEŞİM TİMUROĞLU, MERAL ÇETİN
Türk Fertilite Dergisi - 2005;13(1):28-31
Amaç: Bu çalışmada klomifen sitratın insanlarda kullanılan çeşitli doz protokollerinin, ratlarda uygulanması sonrası, over dokusunda meydana getirdiği histopatolojik değişiklikleri araştırmak ve doza bağımlı karşılaştırma yapmak amaçlanmıştır.Materyal ve Metod: Wistar albino tipi 40 adet dişi rat 10 rattan oluşan dört gruba ayrıldı, insanlarda kullanılan 50mg/gün, 100 mg/gün ve 200mg/gün olan ovulasyon indüksiyon protokolleri ratlara göre ağırlık-doz hesabı yapılarak distile su ile karıştırılıp homojen hale getirildikten sonra, sırayla üç gruba ve kontrol grubuna ise 2cc serum fizyolojik intraperitoneal injeksiyon yöntemi ile 5 gün süre ile, toplam 6 kez uygulandı. 6 ay sonrasında servikal dislokasyon yöntemi ile öldürülen ratlara ooferektomi yapılarak alınan dokular içerisinde formol bulunan kaplarda patolojik inceleme için saklandı. Bir patolog tarafından kör olarak grupların histopatolojik değerlendirmesi yapıldı ve her överde granüloza, teka ve luteal hücreler sayıldı. Sonuçlar Kruskall-Wallis analiziyle değerlendirildi.Bulgular: Yapılan patolojik inceleme sonrası gruplar granüloza hücresi yönünden ikişerli olarak karşılaştırıldığında kontrol grubu ile 1. ve 2. grup arasında anlamlı fark bulunmadı (P>0,05). Kontrol grubu ile 3.grup arasında ise granüloza hücresi açısından fark anlamlı olarak bulundu (P<0,05). Gruplar teka hücresi ve luteal hücre yönünden karşılaştırıldığında anlamlı farklılık bulunmamıştır (P>0,05).Sonuç: Bulgularımız klomifen sitratın doza bağımlı olarak rat over dokusu hücrelerinde ovaryan neoplazi oluşturmuşa bile anlamlı histopatolojik değişikliğe neden olduğunu düşündürmektedir.
