RÜMEYSA TAŞDELEN, HATİCE KAYA, ALP ÜÇOK
Boğaziçi Tıp Dergisi - 2023;10(1):32-39
GİRİŞ ve AMAÇ: Klozapin özellikle tedaviye dirençli şizofreni ve şizoafektif bozukluk tedavisinde kullanılan bir antipsikotik olup, yan etkileri nedeniyle kullanımı kısıtlanmaktadır. Çalışmamızda, klozapin kullanan hastaların bildirdikleri yan etkilerin ve bu yan etkilerin tedavinin kesilmesindeki rolünün araştırılması amaçlandı. YÖNTEM ve GEREÇLER: Çalışmamızda, hastanemizin psikiyatri polikliniklerinde şizofreni ve şizoafektif bozukluk tanılarıyla izlenen hastaların dosyaları retrospektif olarak incelendi. Geçmişte veya halen klozapin kullanmakta olan 246 hastanın bildirdiği yan etkiler ve eğer klozapin kesilmişse kesilme nedenleri ile hastaların sosyodemografik özellikleri, klinik özellikleri, bildirilen yan etkiler ve tedaviyi bırakma nedenleri kaydedildi. BULGULAR: Klozapin kullanılan hastalarda en sık bildirilen yan etkiler; sedasyon (%35,6), hipersalivasyon (%27,9), kilo artışı (%19), inkontinans (%8,1), obsesif kompulsif belirtiler (%6,5), nöbet-miyokloni (%4,9), ortostatik hipotansiyon (%4,5), lökopeni (%3,6), cinsel yan etkiler (%1,2) ve konstipasyondu (%0,8). Hastaların %26,6’sının klozapin tedavisinin kesildiği tespit edildi. Tedavinin kesilme nedenlerinin; %35,4’ünde düzensiz kullanım, %13,8’inde etki/yan etki oranının yetersiz olması, %12,3’ünde etkisizlik, %9,2’sinde lökopeni, %7,7’sinde nöbet, %3,1’inde kilo alımı, %6,2’sinde inkontinans, %6,2’sinde sedasyon, %3,1’inde obsesif kompulsif belirtiler, %1,5’inde hipersalivasyon ve %1,5’inde ortostatik hipotansiyon olduğu belirlendi. Klozapin tedavisinin kesilme sebepleri araştırıldığında; intihar girişimi sayısı fazla olan hastalarda düzensiz kullanım ve yeterli etkinin sağlanamaması nedeniyle ilaç kesiminin anlamlı olarak yüksek olduğu saptandı. TARTIŞMA ve SONUÇ: Klozapin tedavisi, hastaların yaklaşık dörtte birinde yan etkiler, düzensiz kullanım veya ilacın belirgin bir yararının görülmemesi nedeniyle sonlandırılmaktadır. Baştan beri olumsuz gidiş gösteren hastalarda klozapinin yanıtsızlık nedeniyle kesilmesi daha sıktır. Hekimlerin yan etkilerle etkin ve erken mücadele etmek konusunda farkındalığının artması, klozapin tedavisinin kullanılma oranlarının artmasına katkı sağlayacaktır.
