Berçem Afşar KARATEPE, Ümit KARATEPE, Derya HOŞGÜN, Gülşah ALTUN
Bozok Tıp Dergisi - 2026;16(3):475-486
Amaç: Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) akut alevlenmesi nedeniyle yoğun bakım ünitesinde izlenen hastalarda akut böbrek hasarı (ABH) sık görülen bir komplikasyondur. KOAH ve ABH hastalarında artmış sistemik inflamasyonu n hastalık şiddeti ve mortaliteyle ilişkili olduğu bilinmektedir. Bu çalışmada, KOAH akut alevlenmesi nedeniyle yoğun bakım ünitesinde takip edilen hastalarda hastane içi mortaliteye etki eden faktörler ve ABH sıklığının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.Gereç ve Yöntemler: Haziran 2017 - Eylül 2023 tarihleri arasında KOAH akut alevlenmesi nedeniyle yoğun bakım ünitesine yatırılan 421 hasta retrospektif olarak değerlendirildi. Akut böbrek hasarı tanısı, serum kreatinin düzeyinde 48 saat içinde >=0,3 mg/dL artış olması kriterine göre (KDIGO 2020) konuldu. Hastaların demografik, klinik ve laboratuvar verileri; beyaz küre, nötrofil, hemoglobin, albumin, prokalsitonin, üre (BUN), kreatinin, ürik asit ve fosfor düzeyleri dahil olmak üzere kaydedildi. Mortaliteyle ilişkili bağımsız belirteçler lojistik regresyon analizi ile değerlendirildi.Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 71,1+/-10,4 yıl olup %34,9'u kadındı. Toplam 421 hastanın 108'inde (%25,6) akut böbrek hasarı (ABH) saptandı. ABH gelişen hastalarda hastane içi mortalite oranı anlamlı olarak daha yüksekti (p<0,05). Hastane içi mortalite, hastaneye yatış süresince meydana gelen ölümleri kapsamaktadır ve 59 hastada (%14) gözlendi. Mortalite saptanan hastalarda beyaz küre (WBC), nötrofil, kan üre azotu (BUN), başlangıç ve 48. saat serum kreatinin, prokalsitonin (PCT), ürik asit ve fosfor düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı şekilde daha yüksek; hemoglobin (HGB) ve albumin düzeyleri ise anlamlı olarak daha düşüktü (p<0,05). Lojistik regresyon analizinde ileri yaş, yüksek APACHE II skoru ve invaziv mekanik ventilasyon uygulaması mortaliteyle bağımsız olarak ilişkili bulundu (p<0,05).Sonuç: KOAH akut alevlenmesi nedeniyle yoğun bakım üntesinde izlenen hastalarda ABH sık görülmekte ve mortaliteyle ilişkilidir. WBC, NE, HGB, albumin, PCT, kreatinin, BUN, fosfor ve ürik asit gibi biyobelirteçlerin izlenmesinin, mortalite tahmininde klinik olarak yararlı olabileceği düşünülmektedir. Bulgularımız, ileriye dönük ve çok merkezli çalışmalarla desteklenmelidir.
