İSMAİL ÖZTÜRK, GÜLŞAH KARAKAYA, YAMAÇ TEKİNTAŞ, AYBALA TEMEL, HÜSEYİN İSTANBULLU, MUTLU AYTEMİR
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2025;10(2):229-237
Amaç: Bu çalışmada kojik asit türevlerinin Gram-negatif bakterilere (Pseudomonas aeruginosa ve Escherichia coli), Gram-pozitif bakterilere (Enterococcus faecalis ve Staphylococcus aureus) ve mantar kökenine (Candida albicans) karşı antibakteriyel ve antifungal aktivitelerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bileşiklerin antimikrobiyal aktivite profilleri mikrodilüsyon ve disk difüzyon yöntemleri ile araştırıldı. Antibiyofilm aktiviteler kristal viyole ile boyamayı içeren spektrofotometrik mikroplaka yöntemi ile araştırıldı. Ayrıca bileşiklerin hem biyofilm hem de hücreler üzerindeki etkisi taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile açıklığa kavuşturuldu. Bulgular: Minimum inhibitör konsantrasyon değerleri 16 μg/mL ile 1024 μg/mL arasında bulundu. En güçlü madde olan, 3,4-diklorobenzilpiperazin kısmını taşıyan 3b’nin 16-64 μg/mL konsantrasyonlarda inhibitör etkiye sahip olduğu gösterildi. 3a ve 3b’nin C. albicans’a karşı diğer bileşiklere göre daha güçlü inhibitör etkileri olduğu saptandı. Ek olarak, antibakteriyel aktivitenin Gram-pozitif suşlara karşı, Gram-negatif suşlara göre daha fazla olduğu belirlendi. Ayrıca bileşik 3b’nin, SEM ile E. faecalis suşunun hücre duvarı ve membranında önemli deformasyona neden olduğu ve S. aureus ve E. coli suşlarının biyofilm yapılarını inhibe ettiği gösterildi. Sonuç: Kojik asit türevlerinin düşük konsantrasyonlarda hem bakteriyel hem de fungal patojenlerin büyümesini engellediği belirlenmiştir. Ayrıca kojik asit türevlerinin biyofilm oluşumunu azaltabildiği gösterilmiştir. Bu, daha fazla yeni bileşik yaratılacağı ve engelleyici mekanizmanın fenotipik ve genotipik deneyler de dahil olmak üzere çeşitli araştırmalarda keşfedileceği için yeni terapötik adaylar için olumlu bir senaryo olacaktır
