Yasemin ADALI, Aylin KÖSELER, Berrin ÖZDİL
Genel Tıp Dergisi - 2026;36(2026):1-8
Amaç: Sodyum/Hidrojen değiştirici izoform 1'i (NHE1) kodlayan çözücü taşıyıcı ailesi 9 üyesi A1 (SLC9A1), hücre içi pH dengesinin düzenlenmesinde kritik bir rol oynamakta ve kanser progresyonuyla ilişkilendirilmektedir. Ancak, kolon adenokarsinomundaki prognostik ve biyolojik önemi yeterince araştırılmamıştır. Gereç ve Yöntemler: The Cancer Genome Atlas (TCGA-COAD) projesine ait transkriptomik ve klinik veriler kullanılarak, SLC9A1 ekspresyonu ile kolon kanserindeki moleküler değişiklikler arasındaki ilişki incelendi. Hastalar, yüksek ve düşük SLC9A1 ekspresyonuna sahip gruplara ayrıldı. Farklı gen ekspresyonu analizi DESeq2 paketi ile gerçekleştirildi. Hallmark gen setleri kullanılarak gen set zenginleştirme analizi (GSEA), ayrıca Gene Ontology ve Kyoto Encyclopedia of Genes and Genomes (KEGG) veri tabanları aracılığıyla yolak zenginleştirme analizleri yapıldı. Kaplan-Meier sağkalım analizleri ve log-rank testleri ile prognostik değer değerlendirildi. Ek olarak, mikrosatellit instabilitesi (MSI) alt tipleri arasında gen ekspresyon seviyeleri karşılaştırıldı. Bulgular: Diferansiyel ekspresyon analizi, SLC9A1-ekspresyonu yüksek olan tümörlerde 12.789 farklı şekilde eksprese olmuş gen (11.991 yukarı regüle, 798 aşağı regüle) tespit etti. Hallmark GSEA, düzeltilmiş p-değeri eşikleri altında istatistiksel olarak anlamlı bir zenginleşme göstermemekle birlikte, yolak düzeyinde yapılan analizler ribozom biyogenezi ve epitel-mezenkimal geçişin baskılanması gibi biyolojik temaları ön plana çıkardı. Ayrıca Wnt/beta-katenin, Notch ve Transforming Growth Factor Beta (TGF-beta ) sinyal yollarında zenginleşme gözlendi. Sağkalım analizi, SLC9A1 yüksek grubunda genel sağkalımın azaldığına dair istatistiksel olarak anlamlı olmayan bir eğilim gösterdi. Mikrosatellit instabilitesi yüksek (MSI-H) ve mikrosatellit stabil (MSS) tümörler arasında anlamlı bir ekspresyon farkı bulunmadı. Sonuçlar: SLC9A1 ekspresyonu kolon adenokarsinomunda bağımsız bir prognostik biyobelirteç olarak öne çıkmasa da, pH dengesi ve hücresel adaptasyonla ilişkili temel biyolojik yolların düzenlenmesi aracılığıyla tümör progresyonuna katkı sağlayabilir. Mekanistik rolünün ve terapötik potansiyelinin aydınlatılması için fonksiyonel modellerde ek doğrulama çalışmaları gereklidir.
