Büşra Alaybay, Havvanur Yoldaş İlktaç
Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;1(1):12-22
Kolorektal kanser, tümörün lokalizasyonu, histolojik alt tipi ve derecesine bağlı olarak morfolojik heterojenite gösteren, dünya çapında en sık görülen üçüncü malign neoplazmdır. Türkiye'de her on kişiden biri kolorektal kansere yakalanmakta olup, gelecekte küresel ölçekte kolorektal kanser insidanının 2,5 milyon yeni vakaya ulaşacağı öngörülmektedir. Hastalık, genellikle hastaların klinik değerlendirmesi veya erken teşhis amaçlı uygulanan tarama programları aracılığıyla tespit edilebilmektedir. Hastalığın seyrine göre ilerleyen dönemlerde çeşitli kombine tedavi metotları uygulanabilmektedir. Kolorektal kanser gelişiminde genetik faktörlerin yanı sıra sigara ve alkol kullanımı, obezite kırmızı ve işlenmiş et tüketimi gibi yaşam tarzı seçimleri risk faktörleri arasında yer almaktadır. Yapılan çalışmalarda beslenmenin kanser riski ile doğrudan ilişkili olduğu, özellikle Batı tarzı beslenme kolorektal kanser riskini artırdığı, Akdeniz Diyeti ve Hipertansiyonu Durdurmak İçin Beslenme Yaklaşımları Diyeti (DASH) gibi sağlıklı diyet modellerinin kolorektal kanser riskini azalttığı bildirilmiştir. Bu derleme makale de, farklı diyet türlerinin kolorektal kanser üzerine olan etkileri incelenmiştir.
