YAVUZ DİZDAR, FULYA YAMAN AĞAOĞLU, ZÜLEYHA KADEHÇİ, ÖNER DOĞAN, FARUK AYKAN, EMİN DARENDELİLER
Turkish Journal of Oncology - 2005;20(3):110-115
Kanser gelişimi ve ilerlemesinde siklooksijenaz (COX) enziminin önemli rol oynadığına dair çok sayıda veri mevcuttur. Son yıllarda yapılan araştırmalar COX enziminin COX-1 ve COX-2 olmak üzere iki izoformu olduğunu ve özellikle fizyopatolojik süreçlerle ilişkili olan COX-2 enziminin bir dizi kanser türünde eksprese edildiğini göstermiştir. Bu çalışmada kolorektal kanserlerde COX-2 ekspresyonunun kantitatif değeri ve histokimyasal parametreler arasındaki ilişki araştırılmıştır. İ.Ü. Onkoloji Enstitüsü'ne 1998 yılında başvurmuş kolorektal kanserli hastalar arşiv kayıtlarından belirlenerek dosyaları retrospektif olarak incelendi. Bu hasta grubu içerisinde patolojik preparatlarına ulaşılabilenler Çalışma kapsamına alındı. Hastaların klinik ve histopatolojik özellikleri ve COX-2 immünoreaktivitesi retrospektif olarak değerlendirildi. İTF Patoloji Anabilim Dalı arşivinde yapılan incelemede ise bu hastaların 23'ünün bloklarına ulaşılabildi. Bütün vakalarda tümör hücrelerinde COX-2 yaygın olarak boyandı. COX-2 immünoreaktivitesinin yaygınlığı vakaların üçünde %30-60, 20'sinde %60'ın üzerinde saptandı. Boyanmanın şiddeti vakaların birinde enflamatuar hücrelerden daha zayıf, 10'unda eşdeğer ve 12'sinde daha şiddetli bulundu. Hastaların klinik ve histopatolojik özellikleri ve COX-2 immünoreaktivitesi arasında ilişki gösterilemedi. Ülkemiz koşullarında yürütülen bu çalışmada ülkemizdeki kolorektal kanserlerde COX-2 ekspresyonu yüksek bulunmuştur. COX-2'nin pozitif olduğu vakalarda selektif COX-2 inhibitörü ilaçların adjuvan ya da koruma amaçlı kullanılması doğru bir yaklaşım olarak görülmektedir. COX-2 pozitif hastalarda bu ilaçların etkinliğinin saptanması için randomize kontrollü klinik çalışmaların başlatılması rasyonel görülmektedir.
