Mustafa ŞAHİN, Hakan Raşit YALÇIN
Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi - 2026;23(1):105-110
Bu sistematik derleme ve meta-analiz, kolposkopi eşliğinde yapılan servikal biyopsi sırasında ağrıyı azaltmada %10 lidokain spreyin etkinliğini değerlendirmeyi amaçlamıştır. Altı elektronik veri tabanı 15 Kasım 2025'e kadar taranmış ve biyopsi ilişkili ağrı sonuçlarını bildiren randomize kontrollü çalışmalar dahil edilmiştir. Sekiz çalışma nitel analiz için uygun bulunmuş, dördü ise nicel sentez için yeterli veri sağlamıştır. Veri çıkarımı ve yanlılık değerlendirmesi PRISMA 2020 standartlarına uygun olarak iki araştırmacı tarafından bağımsız şekilde yapılmıştır. Etki büyüklükleri random-effects modeli kullanılarak standardize ortalama farkı (Hedges g) ile hesaplanmıştır. Dahil edilen çalışmalar örneklem büyüklüğü, karşılaştırıcı gruplar ve uygulama yöntemleri açısından belirgin farklılıklar göstermiştir. Placebo, serum fizyolojik veya anestezisiz kontrol gruplarıyla karşılaştırılan üç çalışmada lidokain spreyin analjezik etkisi minimal bulunurken, zorla öksürtme tekniğiyle karşılaştırılan bir çalışmada anlamlı ağrı azalması gözlenmiştir. Meta-analiz sonuçları lidokain lehine küçük fakat istatistiksel olarak anlamlı bir etki göstermiştir (SMD = -0.29, %95 GA -0.56 ile -0.02), ancak heterojenite yüksektir (I² = 68%). Genel olarak, lidokain spreyin analjezik etkisi sınırlıdır ve düşük başlangıç ağrı düzeyleri ile çalışmalar arası yöntem farklılıkları bu etkiyi azaltıyor olabilir. Klinik uygulamada pratik ve invaziv olmayan bir seçenek olsa da, hasta konforunu artırmak için multimodal yaklaşımlar düşünülmelidir. Daha büyük ve standartlaştırılmış randomize çalışmalar, topikal anesteziden en fazla yarar sağlayabilecek hasta gruplarını belirlemek için gereklidir.
