Erkan ÖZDURAN
Cumhuriyet Medical Journal - 2026;48(2):35-40
Diz ekleminin en yaygın patolojilerinden biri olan Kondromalazi Patella (KMP), retropatellar kıkırdaktaki yapısal bozulmalarla seyreden ve diz önü ağrısına neden olan progresif bir tablodur. Tedavide kuadriseps kas grubunun kuvvetlendirilmesi temel yaklaşım olarak kabul edilse de farklı egzersiz protokollerinin etkinliği tartışılmaya devam etmektedir. Bu çalışmanın amacı, KMP rehabilitasyonunda kuadriseps güçlendirme egzersizlerinin etkinliğini değerlendirmek ve bu yöntemlerin kalça gibi komşu eklem stabilizasyonu ile bütüncül biyomekanik yaklaşımlar karşısındaki klinik üstünlüğünü literatür verileri ışığında karşılaştırmalı olarak incelemektir. Çalışma, sistematik bir literatür taraması olarak tasarlanmıştır. 01.01.2010 ile 01.01.2026 tarihleri arasında yayımlanmış akademik yayınlara ulaşmak amacıyla PubMed, Web of Science ve Google Scholar veri tabanları; "kondromalazi patella", "kondromalazi patella egzersizleri", "kondromalazi patella rehabilitasyonu" ve "kondromalazi patella tedavisi" anahtar kelimeleriyle taranmıştır. İnceleme süreci PRISMA kılavuzuna göre yürütülmüş ve belirlenen PICO kriterleri doğrultusunda, konuyla doğrudan ilgili 7 makale nihai değerlendirmeye dahil edilmiştir. İncelenen çalışmalar, kuadriseps kas kuvveti kaybının KMP ile doğrudan ilişkili olduğunu ve hem izometrik hem de izotonik egzersizlerin ağrı ve fonksiyonel skorlarda anlamlı iyileşme sağladığını göstermiştir. Ancak, bazı araştırmalar posterolateral kalça kaslarının güçlendirilmesinin, ağrının daha erken kontrol altına alınmasında kuadriseps egzersizlerine göre daha üstün ve kalıcı sonuçlar verdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca, spinal manipülasyon gibi bütüncül yaklaşımların, lomber spinal dizilimi düzelterek alt ekstremite kinetik zinciri üzerindeki biyomekanik dengeyi yeniden tesis ettiği ve bu sayede diz fonksiyonlarını iyileştirmede etkili bir yöntem olduğu saptanmıştır. KMP rehabilitasyonunda kuadriseps kasını güçlendirmeye yönelik egzersizler temel öneme sahip olmakla birlikte, tedavinin başarısı için lokal yaklaşımların ötesine geçilmesi gerekmektedir. Klinik sonuçları optimize etmek ve iyileşme sürecini hızlandırmak amacıyla, kuadriseps egzersizlerinin kalça stabilizasyonu ve tüm alt ekstremite kinetik zincirini kapsayan biyomekanik yaklaşımlarla entegre edilmesi önerilmektedir.
