Melike ÇELİK, Sıdıka OĞUZ, Gülşah ÇAMCI, Halil EROĞLU, Ömer Faruk GÜVEN, Esma PAYIK, Seda Nur ÇINAR
Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi - 2026;30(1):36-46
Amaç: Yoğun bakım ünitelerinde entübe ve iletişim kuramayan hastalarda ağrı sıklıkla fark edilememekte ve yeterince yönetilememektedir. Bu durum hastada fizyolojik stres, iyileşmede gecikme ve konfor kaybına yol açmaktadır. Bu çalışma da, koroner yoğun bakım ünitesinde entübe hastaların invaziv girişimler sırasında sergiledikleri ağrı davranışlarının ve fizyolojik parametrelerinin belirlenmesi amaçlandı. Yöntem: Araştırma, Mart ve Eylül 2023 tarihleri arasında İstanbul'daki iki adet ikinci seviye koroner yoğun bakım ünitesinde entübe, Richmond Ajitasyon Sedasyon Skalası (RASS) puanı -1 ile -4 arasında olan 62 hasta ile gerçekleştirildi. Veriler; Hasta Bilgi Formu, Davranışsal Ağrı Ölçeği (DAÖ) ve Hasta İzlem Formu ile toplandı. Araştırmada toplam 114 invaziv girişim gözlemlendi. İnvaziv girişimlerin öncesi, sırası ve sonrasında ağrı davranışları ve fizyolojik parametreler kaydedildi. Veriler tanımlayıcı analizler ve tekrarlı ölçümlerde ANOVA testiyle analiz edildi. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 64,32+/-12,20 olup %53,2'si kadındır. Hastaların yoğun bakım ünitesinde kalış süresi ortalama 3,21+/-3,18 gündür. Hastalara yapılan girişimler değerlendirildiğinde en fazla sırasıyla %43,9'u trakeal aspirasyon, %11,4 nazogastrik sonda takılması, %10,5'i arter kateterizasyon uygulandığı tespit edildi. Hastaların invaziv girişim öncesi kalp hızı, diyastolik kan basıncı (DKB) ve solunum sayısının işlem sırası ve sonrasına göre artığı bulunurken; invaziv işlem sırasına göre sonrasında ise kalp hızı, DKB ve solunum sayısının azaldığı bulundu (P<,001). Hastaların DAÖ puanları işlem öncesine göre işlem sırasında arttığı; işlem sırasına göre de işlem sonrası azaldığı bulundu (P<,001). Hastaların O2 saturasyon düzeyleri işlem öncesine göre işlem sırasında azaldığı; işlem sırasına göre de işlem sonrası arttığı bulundu (P<,001). Sonuç: Bu araştırmada, entübe hastalarda invaziv girişimler sırasında ağrıya bağlı kalp hızı, DKB, O2 saturasyon düzeyinde fizyolojik değişiklikler olduğu ve hastaların davranışsal ağrı belirtileri gösterdiği bulundu. Bu bulgular, iletişim kuramayan entübe hastalarda ağrının fark edilmesi için hemşirelerin davranışsal ağrı değerlendirme ölçeklerini kullanmalarının önemini vurgulamaktadır.
