Lutfiye PARLAK, Kemal EROL, Ayse ARI, Mehmet Sedat DURMAZ
Anadolu Kliniği Tıp Bilimleri Dergisi - 2026;31(2):294-301
Amaç: Kronik bel ağrısı (KBA) toplumda yaygın ve ciddi bir sağlık sorunudur. Bu çalışmanın amacı, KBA'lı hastalarda lomber manyetik rezonans görüntüleme (LMRG) bulgularının sıklığını belirlemek ve yaş ile cinsiyetle olan ilişkilerini incelemektir. Yöntemler: Haziran-Aralık 2024 tarihleri arasında üçüncü basamak bir üniversite hastanesine başvuran ve >=3 aydır KBA'sı olan 750 erişkinin LMRG raporları retrospektif olarak değerlendirildi. Dejeneratif değişiklikler, disk hernisi alt tipleri (bulging, protrüzyon, ekstrüzyon, sekestrasyon) ve sinir kökü basısı incelendi. Bulgular yaş gruplarına (18-40, 41-60, >=61 yıl) ve cinsiyete göre karşılaştırıldı. Bulgular: Hasta popülasyonunun %69,6'sı kadın olup medyan yaş 45 yıl (ÇAA 34-54) idi. Disk hernisi en sık (%88.5), sekestrasyon en nadir (%0.7) bulgu olarak saptandı. Dejeneratif değişiklikler ve disk hernisi sıklığı yaşla birlikte anlamlı şekilde arttı (p<0,001). Ekstrüzyon ve sekestrasyon yaşla ilişkili değildi. Protrüzyon (%38.6 erkek vs. %29.1 kadın; p=0,010), ekstrüzyon (%9.6 erkek vs. %5.2 kadın; p=0.022) ve sinir kökü basısı (%28.9 erkek vs. %19 kadın; p=0.002) erkeklerde daha sık izlendi. Buna karşın, diğer dejeneratif bulgular cinsiyete göre farklılık göstermedi. Birden fazla dejeneratif değişiklik sıklıkla aynı hastada birlikte bulundu. Sonuç: KBA'da LMRG bulguları yaşla belirgin olarak artmakta, bazı spesifik dejeneratif özellikler ise erkeklerde daha sık görülmektedir. Bu paternlerin tanınması, klinik değerlendirmeyi kolaylaştırabilir, gereksiz tetkikleri azaltabilir ve tedaviye yönelik stratejilerin bireyselleştirilmesine katkı sağlayabilir. Bulgular, Türkiye'de KBA hastalarında yaş ve cinsiyete göre LMRG değişikliklerini inceleyen ilk büyük ölçekli çalışma olması açısından önemlidir.
