Dilek BADAY KESKİN, Esra Dilek KESKİN, Meryem BAHADIR
Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bilimleri Dergisi - 2026;29(3):330-337
Amaç: Çalışmanın amacı, kronik boyun ağrısı (KBA) şikâyeti olan hastalarda nosiplastik ağrı (NA) prevalansının değerlendirilmesidir. Ayrıca KBA olan hastalarda, NA ile disabilite ve sağlıkla ilgili yaşam kalitesi [health-related quality of life (HRQoL)] ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Çalışmaya, KBA şikâyeti olan 143 hasta dâhil edildi. NA Uluslararası Ağrı Çalışmaları Derneği kriterlerine göre belirlendi. Hastalara, Beck Depresyon Envanteri (BDE), kısa form-12 [short form-12 (SF-12)] Yaşam Kalitesi Skalası, Boyun Engellilik İndeksi (BEİ), Ağrıyı Merkezileştirme Ölçeği (AMÖ) ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) uygulandı. Bulgular: Katılımcıların 95'inde [%66,4; %95 güven aralığı (GA): %58,4-73,6] muhtemel NA, altısında (%4,2; %95 GA: %1,9-8,9) olası NA saptandı. NA olan hastalarda, NA olmayanlara göre BDE, PUKİ-toplam, AMÖ, BEİ ve görsel analog skala [visual analog skala (VAS)] skorları daha yüksek, SF-12'nin fiziksel bileşen özet (FBÖ-12) ve mental bileşen özet (MBÖ-12) puanları ise daha düşüktü (p<0,05). Çoklu doğrusal regresyon analizinde VAS skoru (B=-0,173, p<0,001), NA varlığı (B=-4,763, p=0,001) ve kadın cinsiyet (B=-3,718, p=0,026) PCS-12 (R2=0.277) ile ilişkili faktörler idi. BDE skoru MCS-12 ile ilişkili faktör olarak bulundu (B=-0,833, p<0,001) (R2=0,293). BDE skoru (B=0,467, p<0,001) ve VAS skoru (B=0,119, p<0,001) BEİ ile ilişkili faktörler idi (R2=0,517). Sonuç: KBA olan hastalarda, NA'nın sağlıkla ilgili yaşam kalitesinin fiziksel komponenti ile ilişkili olabileceği göz önünde bulundurulduğunda, klinisyenler NA'nın farkında olmalıdır. Tedavi sürecini etkileyebileceği için klinikte NA'nın tanınması önemlidir.
