KRONİK ENDOKRİN DİSFONKSİYONUN PERİNATAL SONUÇLARI: HİPOTİROİDİ VE OLİGOHİDRAMNİYOSLU BİR GEBENİN OLGU SUNUMU

Döndü ŞANLITÜRK, Özlem SEYMEN, Hatice DURSUN

Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;15(2):100-106

Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Erbaa Sağlık Bilimleri Fakültesi, Hemşirelik, Tokat, Türkiye

 

Hipotiroidi, tiroid hormonlarının yetersizliği ya da hedef dokulara etkisizliği sonucu gelişen, gebelik sürecini hem maternal hem fetal açıdan etkileyebilen önemli bir endokrin bozukluktur. Gebelikte görülen fizyolojik değişikliklerin hipotiroidi bulgularıyla benzerlik göstermesi tanı ve taramayı güçleştirmekte; bu durum komplikasyon riskini artırmaktadır. Tiroid disfonksiyonları, gebelikte diyabetten sonra en sık görülen endokrin sorunlar arasında yer almakta olup, kontrolsüz hipotiroidi gebelik hipertansiyonu, preeklampsi, anemi, intrauterin büyüme geriliği ve erken doğum gibi olumsuz sonuçlarla ilişkilendirilmektedir. Oligohidramniyos ise gebelik haftasına göre azalmış amniyotik sıvı hacmiyle karakterize olup, artmış perinatal morbidite ile bağlantılıdır ve çoğu zaman multifaktöriyel bir etiyolojiye sahiptir. Bu olguda, gebelik öncesi primer hipotiroidi tanısı bulunan 28 yaşındaki 38 haftalık gebe, amniyotik sıvı indeksinin 4.5 cm ölçülmesi üzerine oligohidramniyos tanısıyla izleme alınmıştır. Tiroid hormon düzeylerindeki değişiklikler doğrultusunda levotiroksin tedavisi trimesterlere göre düzenlenmiş; vital bulguları stabil olan hastada pretibial ödem, fetal hareketlerde azalma, dispne, uyku bölünmesi, iştahsızlık ve fetüse zarar gelmesine yönelik anksiyete belirlenmiştir. Hastanın gereksinimleri doğrultusunda sıvı dengesi, solunum, anksiyete, uyku, beslenme ve bilgi eksikliğine yönelik hemşirelik tanıları konulmuş ve uygun bakım girişimleri planlanarak uygulanmıştır. Gebelik 39. haftada sezaryen ile sonlandırılmış, anne ve yenidoğan stabil izlenmiş ve taburculuk öncesi evde bakım ile ilaç kullanımına yönelik eğitim verilmiştir. Sunulan olgu, prekonsepsiyonel dönemde var olan hipotiroidinin gebelik süresince etkin izlenmemesinin oligohidramniyos gibi obstetrik komplikasyonlara zemin hazırlayabileceğini göstermekte; multidisipliner yaklaşım ve bütüncül hemşirelik bakımının maternal ve fetal sonuçların iyileştirilmesinde kritik rol oynadığını vurgulamaktadır. Bu olgu, gebelik öncesi hipotiroidi tanısı olan bir hastada gebelik sürecinde gelişen oligohidramniyosu kavram haritasıyla sunmayı amaçlamıştır.