SULEYMAN KARAKOSE, ZEYNEP BAL, BURAK SAYIN, MEHTAP ERKMEN AKDOĞAN, DİLEK GOKUSTUN, EMRE TUTAL, SİREN SEZER
Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Dergisi - 2020;53(3):215-220
AMAÇ: Vasküler kalsifikasyon (VK) kronik hemodiyaliz hastalarında (KHH) oldukça yaygındır ve artan kanıtlar, mineral metabolizmasındaki anormalliklerin VK ve artmış mortalite ile yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Çalışmamızda yüksek Fibroblast growth factor-23 (FGF-23) ve düşük 25(OH) Vitamin D düzeylerinin yüksek kalsiyum yükünün bir sonucu olup olmadığını ve KHH’da 25(OH) Vitamin D düzeyleri ile arteriyel sertlik arasında bir ilişki olup olmadığını incelemeyi amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEMLER: En az 24 aydır haftada 3 kez olmak üzere kronik hemodiyaliz programında olan yüz on yedi hasta seçildi ve 12 ay boyunca takip edildi. Laboratuar sonuçları hasta dosyalarından kaydedildi. Bir yıllık kümülatif kalsiyum (Ca) ve terapötik D vitamini (parikalsitol ve kalsitriol) alımının ve serum FGF-23 seviyesinin 25(OH) Vitamin D seviyeleri üzerindeki etkisini ve bu parametrelerin yıllık pulse wave velocity (PWV) ölçüm sonuçlarındaki değişim üzerindeki etkilerini analiz ettik. BULGULAR: Bazal kalsiyum dozu D vitamini yetersiz olan grupta kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu (P=0,014). FGF-23’ün serum seviyesi hemodiyaliz süresi (P=0,001), ortalama paratiroid hormon (PTH) (P=0,001), ortalama fosfor (P) (P=0,009) ve ortalama CaXP (P=0,006) ile pozitif korelasyon gösterdi. Başlangıçtaki PWV ölçümü iki grup arasında benzerdi, ancak yetersizlik grubundaki hastalarda kontrol grubuna göre 12. aydaki PWV ölçümleri daha yüksekti (P=0,034). SONUÇ: Kalsiyum, serum fosfor seviyesinden bağımsız olarak belirsiz mekanizmalar ile serum FGF23 seviyelerini artırabilir. Ek olarak, yüksek FGF-23 düzeylerinin vitamin D seviyelerinde düşüşe neden olarak VK’na ve arterlerin sertleşmesine yol açarak daha yüksek PWV ölçümlerine neden olabileceği bulunmuştur.
