Sezai TUNÇ, Muhsin KAYA
Harran Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi - 2025;22(3):522-530
Amaç: Bu çalışmada, kronik hepatit B (KHB) enfeksiyonu veya KHB ilişkili kompanse karaciğer sirozu tanısı almış hastalarda, entekavir ve tenofovir tedavilerinin uzun süreli kullanımda virolojik baskılanma, serolojik dönüşüm ve biyokimyasal parametreler üzerindeki etkilerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Materyal ve Metot: Bu retrospektif kohort çalışmaya, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Gastroenteroloji Anabilim Dalı'nda tenofovir veya entekavir tedavisi alan kronik HBV enfeksiyonlu, yalnızca kompanse sirozu olan hastalar da dahil edilmiştir. K araciğer nakli öyküsü, dekompanse siroz, immünsupresif tedavi, gebelik ve kontrolsüz diyabet dışlama kriterleri olarak belirlenmiştir. Klinik ve laboratuvar veriler hasta dosyalarından retrospektif olarak toplanmıştır. HBV DNA, ALT ve AST düzeyleri düzenli aralıklarla izlenmiş; serolojik belirteçler (HBsAg, anti-HBs, HBeAg, anti-HBe) ilk yıl üçer aylık aralıklarla ve devamında altı aylık periyotlarla değerlendirilmiştir. Karaciğer biyopsileri, modifiye Knodell (İshak) skorlama sistemi ile analiz edilmiş, hepatik aktivite indeksi ve fibrozis evresi kaydedilmiştir. Bulgular: Toplam 400 hasta (234 tenofovir, 166 entekavir) çalışmaya dahil edilmiştir. Gruplar, başlangıç özellikleri açısından benzerdi. Virolojik baskılanma oranları genel olarak iki grupta benzer bulunmuştur. Ancak HBeAg pozitif hastalarda 2. yılda entekavir lehine anlamlı bir fark saptanmıştır (p=0.02). HBeAg pozitif hastalar arasında ALT normalleşmesi açısından entekavir tenofovire 6. ayda (p=0.02) ancak 5. yılda ise tenofovir entakavire göre (p=0.04) daha etkili bulunmuştur. HBeAg negatif hastalarda ise 5. yılda ALT normalleşme oranı entekavir grubunda anlamlı olarak daha yüksekti (p=0.007). Biyokimyasal yanıt açısından ise entekavir grubunda 6. Ayda (p=0.016) ve 60. ayda (p=0.045) ALT düzeylerinde daha belirgin normalleşme izlenmiştir. Serolojik yanıt oranları (HBeAg serokonversiyonu ve HBsAg kaybı) iki tedavi grubu arasında farklılık göstermemiştir. Sonuç: Tenofovir ve entekavir, KHB tedavisinde benzer virolojik ve serolojik etkinlik göstermektedir. Bununla birlikte, entekavir özellikle bazı hasta alt gruplarında ve tedavinin belirli dönemlerinde biyokimyasal yanıt açısından üstünlük sağlayabilir.
