BURAK SARIKAYA, RİZA AYTAÇ ÇETİNKAYA, ERCAN YENİLMEZ, ERSİN TURAL, SİNEM AKKAYA IŞIK, SEMİHA ÇELİK EKİNCİ, LEVENT GÖRENEK
Southern Clinics of Istanbul Eurasia - 2023;34(2):138-144
GİRİŞ ve AMAÇ: Tenofovir disoproksil fumarat (TDF) ve entekavir (ETV) molekülleri kronik hepatit B virüs (HBV) enfeksiyonu tedavisinde ilk seçenek ilaçlardır. Çalışmamızda, renal toksisite için risk faktörü taşımayan kronik HBV hastalarında TDF ve ETV kullanımına bağlı renal yan etki gelişimi araştırıldı. YÖNTEM ve GEREÇLER: Çalışmada 20142018 yılları arasında kronik HBV tanısıyla tedaviye alınan naif hastalar retrospektif değerlendirildi. Tedavilerine göre hastalar ETV grubu ve TDF grubu olarak ikiye ayrıldı. Hastalara ait demografik bilgiler ve laboratuvar bulguları kaydedildi. Renal fonksiyonlardaki etkilenme “Renal Fonksiyonda Azalma” (RFA) tanımlaması ile değerlendirildi. RFA tanımlaması; tedavi öncesine göre; e-GFR’de ≥%20 azalma ve/veya serum kreatininde ≥0.2 mg/dL artış anlamlı kabul edildi. Tedavinin 12., 24., 48., 96., 144., 192. ve 240. hafta-larındaki kreatinin ve e-GFR sonuçları, tedavi öncesiyle karşılaştırılarak RFA gelişen hastalar belirlendi. BULGULAR: Çalışmaya alınma kriterlerine göre ETV grubunda 77 (%61.2), TDF grubunda 49 (%38.8) olmak üzere toplam 126 hasta dahil edildi. Gruplar demografik özellikler açısından homojendi. Tedavi öncesi TDF ve ETV kollarında sırasıyla; ortalama ALT değerleri 62.40 U/L ve 64.88 U/L (p=0.273), AST değerleri 43.77 U/L ve 44.02 U/L (p=0.720), fibrozis 3.02 ve 2.59 (p=0.159) olup istatistiksel olarak iki kol arasında fark saptanmadı. Serum kreatinin değerlerinde ki değişim incelendiğinde TDF grubunda 240. haftada bir hastada, ETV grubunda ise 48. ve 240. haftalarda farklı iki hastada RFA gelişti (p=0.457). e-GFR değerlerinde ki değişim incelendiğinde TDF grubunda 240. haftada bir hastada, ETV grubunda ise 48. haftada bir hastada, 240. haftada ise iki farklı hastada olmak üzere toplamda üç hastada RFA gelişti (p=0.198). İki grup arasında RFA gelişimi açısından anlamlı fark saptanmadı. TARTIŞMA ve SONUÇ: Tedavi naif kronik HBV hastalarında renal toksisite gelişimi açısından TDF ve ETV tedavileri arasında fark yoktur. Ancak bu iki tedaviyi kullanan hastaların serum kreatinin ve e-GFR değerleri yakın takip edilmelidir.
