Gulnoza ZAKIROVA, Dilyafruz MASHARIPOVA, Qodirjon BOBOEV, Dilnoza TAGAEVA
Archives of the Turkish Society of Cardiology - 2026;54(4):310-315
Amaç: NOS3 geninin T-786C polimorfizminin, kronik kalp yetersizliği (KKY) olan Özbek hastalarda böbrek yetersizliğinin başlangıcı ve ilerlemesi üzerindeki etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya, KKY tanılı 200 Özbek hasta dâhil edildi. Glomerüler filtrasyon hızı (eGFR) 110 hastada 60 ml/dak/1,73 m²'nin üzerinde, 90 hastada ise bu değerin altındaydı. Kontrol grubu, 120 sağlıklı Özbek bireyden oluşturuldu. NOS3 T-786C polimorfizminin analizi için, üreticinin standart protokolüne uygun olarak NPF Litex LLC (Moskova, Rusya) tarafından geliştirilen ticari test kitleri kullanıldı. NOS3 promotör bölgesindeki polimorfik alanın amplifikasyonu, Rotor-Gene Q termal döngü cihazı (QIAGEN, Hilden, Almanya) kullanılarak gerçekleştirildi. Polimeraz zincir reaksiyonu (PCR), toplam 25 µL hacimde ve şu döngü koşullarında uygulandı: 95 dereceC'de 5 dakika süren başlangıç denatürasyonu; ardından 95 dereceC'de 30 saniye denatürasyon, 60 dereceC'de 30 saniye primer bağlanması ve 72 dereceC'de 1 dakika DNA uzaması olmak üzere 35 döngü; son olarak 72 dereceC'de 10 dakika süreyle son uzatma aşaması gerçekleştirildi. Elde edilen veriler, SPSS istatistik paket programı (IBM Corp., Armonk, NY, ABD) ve OpenEpi v9.2 (OpenEpi, Emory University, Atlanta, GA, ABD) kullanılarak analiz edildi. Bulgular: Genotip ve allelik varyasyonların dağılımında farklılık eğilimi olduğu saptandı. Ana grupta C alelinin sıklığı %35,5 iken kontrol grubunda bu oran %28,3 olarak bulundu. eGFR değeri < 60 ml/dak/1,73 m² olan hastalarda C/C genotipine sahip olma olasılığı daha yüksekti (%15,6; kontrol grubunda %10,8). T-786C polimorfizminin, NOS3 aktivitesini bozarak nitrik oksit (NO) üretimini azalttığı ve bu durumun böbrek fonksiyon bozukluğunu ağırlaştırdığı gözlendi. Sonuç: NOS3 geninin T-786C polimorfizmine ait C genetik varyantı, kronik kalp yetersizliği olan hastalarda bozulmuş böbrek fonksiyonu ile ilişkilidir.
