EMİNE KILIÇ, HAVVA TEL
Cumhuriyet Hemşirelik Dergisi - 2025;9(1):160-167
Amaç: Bu çalışma kronik psikiyatrik hastalık tanılı hastaların bakım vericilerinin sağlık okuryazarlığı durumlarını belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel olarak yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikteki bu araştırma bir kamu hastanesinin psikiyatri polikliniğine başvuran kronik psikiyatrik hastalık tanılı 184 hastanın bakım vericisi ile yapılmıştır. Araştırma verileri Hasta Tanıtım Formu, Bakım Verici Tanıtım Formu ve Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde t testi, varyans analizi, Tukey, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmadaki bakım vericilerin %61.4’ü kadındı. Kadın, bekar, 26-35 yaş aralığında, üniversite mezunu, hastanın çocuğu konumunda olan ve 21 yıldan fazla süre hasta ile birlikte yaşayan bakım vericilerin sağlık okur yazarlığı ölçek puanları daha yüksekti. Şizofreni tanılı, daha önce psikiyatri servisinde yatmış hastaların bakım vericilerinin sağlık okuryazarlığı ölçek puanları daha düşük, son bir yılda psikiyatri servisine yatışı olmayan hastaların bakım vericilerinin sağlık okuryazarlığı ölçek puanları daha yüksekti. Bakım vericilerin yaşları ile sağlık okuryazarlığı ölçeği puanı arasında negatif yönlü zayıf bir ilişki olduğu bulunmuştur. Sonuç ve Öneri: Bakım vericilerin çoğunun kadın olduğu, kadın, bekar, genç yetişkin ve üniversite eğitimli bakım vericilerin sağlık okur yazarlığı ölçek puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Hemşirelerin bakım vericilerin sağlık okuryazarlık durumu belirlemesi ve geliştirilmesine yönelik planlamalar yapması bakım verici rolünü güçlendireceği gibi hastanın iyilik halinin sürdürülmesini de destekleyecektir.
