Emine Esra BILIR, Ferda SUREL, Kaan CAVDARCI, Banu Ece SAVTOK GULER
Bozok Tıp Dergisi - 2026;16(3):452-462
Amaç: Ekstrakorporeal şok dalgası tedavisi (ESWT), kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarının tedavisinde faydalı olan yeni ve modern bir fizik tedavi yöntemidir. Bu çalışmada, radyal ESWTt'nin kronik radiküler olmayan bel ağrısında ağrı, engellilik ve depresyon üzerindeki etkinliğini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntemler: Kronik radiküler olmayan bel ağrısı olan 69 hasta çalışmaya dahil edildi ve rESWT (grup 1) veya plasebo (sham) ESWT (grup 2) alacak şekilde iki gruba randomize edildi. Toplam 62 hasta çalışmayı tamamladı; müdahale grubu olan grup 1 (n=30, yaş ortalaması 45,7+/-10,7 yıl) rESWT ile, kontrol grubu olan grup 2 (n=32, yaş ortalaması 47,0+/-10,1 yıl) ise plasebo ESWT ile tedavi edildi. Sonuç parametreleri Görsel Analog Skalası (VAS), Oswestry Engellilik İndeksi (ODI) ve Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HADS) içeriyordu. Değerlendirmeler tedavi öncesinde, tedavi sonrasında ve tedaviyi takiben 1. ayda yapıldı. Bulgular: Çalışmayı toplam 62 hasta tamamladı (rESWT, n=30; sham ESWT, n=32). Ağrı şiddetindeki azalma rESWT grubunda hem tedavi sonrasında (VAS değişimi: 2,9+/-1,3'e karşı 1,8+/-1,4, p=0,002) hem de 1. ay kontrolünde (3,3+/-1,7'ye karşı 2,3+/-1,9, p=0,035) anlamlı olarak daha fazlaydı. Fonksiyonel yetersizlikteki iyileşme de rESWT grubunda daha belirgindi (ODI değişimi; tedavi sonrası: 6,5 [4,0-12,0]'ye karşı 2.0 [-2,0-3,5], p<0,001; 1.ay: 8,0 [0,0-12,5]'ye karşı 0,0 [0,0-5,5], p=0,014). Anksiyete skorlarındaki iyileşme tedavi sonrasında rESWT grubunda daha fazla olmasına rağmen (p=0,036), bu fark 1. ayda devam etmedi (p=0,184). Depresyon skorlarındaki değişim açısından ise tedavi sonrası (p=0,994) ve 1. ayda (p=0,177) gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı. Sonuç: rESWT, ağrı ve sakatlığı azaltmada etkili bir müdahale gibi görünmektedir ve plasebo tedavisine kıyasla kısa vadeli sonuçları daha üstündür. Bununla birlikte, anksiyete üzerindeki etkileri geçicidir ve depresyon için ek bir fayda gözlemlenmemiştir. rESWT, bu hasta popülasyonunda ağrı ve fonksiyonu iyileştirmek için güvenli ve etkili bir yardımcı tedavi olarak düşünülebilir.
