Canan BOZKURT DUMAN, Büşra DAĞCI GÜNAL, Hülya BULUT
Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi - 2026;9(2):284-295
Amaç: Bu çalışma kronik solunum hastalığı olan bireylerin nefes darlığı, yorgunluk ve uyku kalitesi düzeyleri ile anksiyete ve depresyon düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Bir Göğüs Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yatarak tedavi gören, kronik obstrüktif akciğer hastalığı veya astım tanısı almış 400 birey üzerinde kesitsel bir çalışma olarak yürütülmüştür. Veriler 25 Ekim - 29 Aralık 2023 tarihleri arasında; Birey Tanılama Formu, Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı ve Astım Yorgunluk Ölçeği, Astım ve Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı Uyku Ölçeği, Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği kullanılarak yüz yüze görüşme tekniği ile toplanmıştır. Analizler istatistiksel olarak %95 güven aralığı ve p<0.05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %67.5'i Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı tanılı olup %51'i anksiyete (>=10p), tamamı ise depresyon riski (>=7 p) altında olduğu belirlendi. Yaş ortalaması 66.17+/-8.38 (47-87) olup %70.3'ü erkektir. Bireylerin %38'i "sıklıkla" nefes darlığı yaşadığını belirtti. Ortalama puanlar yorgunluk için 67.06+/-20.58, uyku kalitesi için 51.05+/-18.24 bulundu. Nefes darlığı yaşama sıklığı ve uyku kalitesinin anksiyeteyi açıklama gücü %23.3 (Adjust R2:0.233); nefes darlığı yaşama sıklığı, uyku kalitesi ve yorgunluğun depresyonu açıklama gücü ise %17.4 bulundu (Adjust R2:0.174) (p<0.001). Sonuç: Anksiyete ve depresyon riskinin pozitif yordayıcıları nefes darlığı yaşama sıklığının fazla olması ve düşük uyku kalitesiydi. Yorgunluk ise anksiyetenin yordayıcısı olarak bulunmadı ancak yüksek yorgunluk depresyon için bir yordayıcıydı. Hemşirelerin hastaneye ilk yatıştan itibaren bu semptomları değerlendirmesi, tamamlayıcı yöntemlerle semptomların yönetilmesi ve hastaların tedaviye uyumunun desteklenmesi ile anksiyete ve depresyon riskinin azaltılabileceği düşünülmektedir.
