KSENOBİYOTİKLERİN DNA ÜZERİNDEKİ TOKSİK ETKİLERİ VE TOKSİKOGENETİK

FEZİLE ÖZDEMİR, ZELİHA KAYAALTI, DİLEK KAYA-AKYÜZLÜ

Journal of Research in Pharmacy - 2015;19(3):246-251

Ankara Üniversitesi, Adli Bilimler Enstitüsü, Dikimevi, Ankara

 

Besinler, ilaçlar, çevresel ve endüstriyel maddeler ile daha birçok ksenobiyotik DNA’ya toksik olarak etkimekte, mutasyonlara ve teratojen etkilere neden olabilmektedir. Kişilerdeki polimorfik farklılıklara bağlı olarak bu toksik etkilere verilen cevap bireyden bireye değişiklik gösterebilmektedir. Toksik ajanların, DNA’ya etkisini inceleyen bilim dalı Genetik Toksikoloji; DNA’daki farklılıkların toksik ajanların toksikokinetiğine ve toksikodinamiğine etkisini inceleyen bilim dalı ise Toksikogenetik olarak adlandırılmaktadır. Toksik maddelerin etkilerine karşı verilen cevapta bireysel farklılığın, özellikle insan genom projesinden sonra genetik olarak taşınan özelliklere bağlı olduğu bilgisiyle, toksikogenetik alanındaki çalışmalar hız kazanmıştır. Her geçen gün önem kazanan genetik toksikoloji ve toksikogenetik alanlarında yapılan çalışmalara vurgu yapmak amacıyla düzenlenen bu derlemede, genetik toksikolojinin çalışma alanını oluşturan DNA’da değişimlere neden olabilecek olan karsinojen ksenobiyotikler ve daha çok Türk populasyonu üzerinde yapılan toksikogenetik çalışmalara örnekler verilmiştir.