Esra GÜVEN, Abdullah Furkan CANGI
Anatolian Journal of Health Research - 2026;7(2):67-73
Amaç: Algı ve praksi becerileri, erken çocukluk döneminde uyum sağlayıcı işlevselliğin temel bileşenlerindendir. Bu çalışmanın amacı, somatosensoryal, vestibüler, görsel ve motor planlama alanlarını kapsayan Algı ve Praksi Ölçeği'nin (A&PÖ) geliştirilmesi ve psikometrik özelliklerinin incelenmesidir. Yöntem: Çalışma verileri, 2 -6 yaş aralığında tipik gelişim gösteren 496 çocuğun ebeveynlerinden elde edilmiştir. Örneklemin faktör analizine uygunluğu Kaiser -Meyer -Olkin ve Bartlett küresellik testi ile doğrulanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliği açımlayıcı faktör analizi ve doğrulayıcı faktör analizi ile değerlendirilmiştir. Güvenirlik analizleri kapsamında iç tutarlılık, test -tekrar test güvenirliği ve madde ayırt ediciliği incelenmiştir. Ayrıca birleşim güvenirliği, ortalama açıklanan varyans, maksimum ortak varyans ve heterotrait -monotrait oranı hesaplanarak ek yapı geçerliği kanıtları elde edilmiştir. Bulgular: AFA sonuçları, toplam varyansın %59.8'ini açıklayan dört faktörlü bir yapı ortaya koymuştur (faktör yükleri = .46 -.83). DFA sonuçları bu yapıyı doğrulamış ve kabul edilebilir -iyi uyum indeksleri göstermiştir (chi²(1,028) = 2, 210.20, chi²/df = 2.15, CFI = .94, TLI = .93, RMSEA = .047, SRMR = .049). Ölçeğin iç tutarlılığı yüksek bulunmuştur (alpha = .86 -.95; omega = .87 -.95) ve dört haftalık test -tekrar test güvenirliği mükemmel düzeydedir (ICC = .89, % 95 GA [.84 -.93]). Tüm maddeler üst ve alt %27'lik gruplar arasında anlamlı ayırt edicilik göstermiştir (p < .001). Sonuçlar: PPS, algı ve praksi işlevlerini güvenilir ve geçerli biçimde değerlendiren, erken çocukluk dönemine uygun, kültürel olarak duyarlı ve uygulaması pratik bir ölçme aracıdır.
