Mustafa KOTMAKCI, Vildan BOZOK
Ege Journal of Medicine - 2026;65(3):507-518
Amaç: Sisplatin direnci, genellikle STAT3 aktivasyonu tarafından yönlendirilen, küçük hücreli dışı akciğer kanserinde (KHDAK) önemli bir klinik zorluk olmaya devam etmektedir. Bu çalışma, sisplatine dirençli Calu1 akciğer kanseri hücrelerini yeniden duyarlı hale getirmek için anti-STAT3 shRNA kodlayan plazmit DNA yüklü otolog bir ekstraselüler vezikül (EV) formülasyonu tasarlamayı amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: EV'ler, modifiye edilmiş diferansiyel ultrasantrifügasyon yoluyla atasal Calu1 hücre kültürü süpernatantlarından izole edildi ve elektron mikroskobu, atomik kuvvet mikroskobu ve dinamik ışık saçılımı kullanılarak karakterize edildi. Plazmit DNA, lipofeksiyon aracılı membran füzyonu ile EV'lere yüklendi. Formülasyon bütünlüğü ve koruması, agaroz jel elektroforezi ve bir DNaz I analizi kullanılarak değerlendirildi. İn vitro sitotoksisite, STAT3 susturulması ve sisplatin yeniden duyarlılaştırması, WST-1 canlılık testleri, RT-qPCR ve Western blot analizi kullanılarak sisplatine dirençli bir alt seride (CR-Calu1) değerlendirildi. Bulgular: İzole edilen EV'ler karakteristik küresel morfoloji ve tipik bir boyut dağılımı sergiledi. Biyomimetik formülasyon, pDNA'yı başarıyla enkapsüle ederek DNaz I bozunmasına karşı güçlü koruma sağladı. CR-Calu1 hücrelerinde, pshSTAT3 yüklü EV'ler STAT3 mRNA ekspresyonunu anlamlı ölçüde aşağı regüle etti (%48 -58 azalma) ve buna bağlı olarak protein seviyelerini düşürdü. Kritik olarak, bu EV'lerin subletal sisplatin dozlarıyla birleştirilmesi, yalnızca sisplatine kıyasla hücre canlılığını sinerjistik olarak azalttı ve kemosensitiviteyi etkili bir şekilde geri kazandırdı. Stabilite optimizasyonu, liyofilizasyon sonrası EV yapısal bütünlüğünü koruyan üstün kriyoprotektan olarak %7,5 glisini belirledi. Sonuç: Stabil, liyofilize edilebilir bir EV tabanlı gen taşıma platformunu başarıyla tasarladık. Bu otolog sistem aracılığıyla STAT3'ün hedeflenmesi, kazanılmış ilaç direncini etkili bir şekilde tersine çevirmekte olup, dirençli KHDAK için uygulanabilir bir terapötik strateji temsil etmektedir.
