Kerem ERSIN, Halil Berkay SALDIRIM, Mısra EREN
Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;19(1):69-79
Amaç: Bu çalışmanın amacı, "Kulak Tüpü" hakkında Türkçe internet sitelerindeki sağlık bilgilerinin okunabilirlik düzeyini ve içerik kalitesini değerlendirmektir. Özellikle küçük çocuklara uygulanan bu yöntem için ebeveynlerin çevrim içi bilgilere erişimde karşılaştıkları okuduğunu anlama sorunlarını ve bilgi güvenilirliğini ortaya koymak hedeflenmiştir. Yöntem: "Google" arama motorunda Ağustos 2025'te "Kulak Tüpü" anahtar kelimesiyle ulaşılan ilk 100 internet sitesi incelenmiştir. Kaynak türüne göre sınıflandırılan siteler, Ateşman ve Çetinkaya-Uzun okunabilirlik formülleri ile analiz edilmiştir. Ayrıca DISCERN ölçeği kullanılarak güvenilirlik, bilgi kalitesi ve genel kalite puanları hesaplanmıştır. Sitelerin KBB uzmanı temelli olup olmaması, akademik afiliasyon durumu ve referans kullanımı da değerlendirilmiştir. Bulgular: İncelenen sitelerin %59'u kişisel, %29'u hastane, %8'i gazete ve %4'ü firma kaynaklıydı. İçeriklerin %66'sı KBB uzmanı tarafından hazırlanmış, %67'sinde akademik afiliasyon mevcuttu. Okunabilirlik düzeyi tüm gruplarda "orta güçlükte" bulunmuş ve 8-9. sınıf eğitim seviyesine karşılık gelmiştir (Ateşman p=0.284; Çetinkaya p=0.159). DISCERN toplam puanı 51.9 ile "iyi" seviyede saptanmıştır. Kaynak türüne göre farklılıklar belirlenmiş; gazete, kişisel ve hastane siteleri firma sitelerine kıyasla anlamlı derecede daha yüksek puanlar almıştır. Özellikle gazete haberlerinin beklenmedik biçimde daha yüksek güvenilirlik (p=0.009) ve bilgi kalitesi (p=0.015) puanına sahip olduğu görülmüştür. Referans içeren içeriklerde güvenilirlik (p=0.006), bilgi kalitesi (p=0.042) ve toplam DISCERN (p=0.016) puanları anlamlı düzeyde daha yüksektir. KBB temelli içerikler bilgi kalitesi (p=0.001), genel kalite (p=0.008) ve toplam DISCERN (p=0.006) açısından üstün bulunmuştur. Akademik afiliasyonu olan içeriklerde bilgi kalitesi (p=0.001), genel kalite (p=0.012) ve toplam DISCERN (p=0.009) puanları bakımından anlamlı düzeyde daha yüksek sonuç vermiştir. Sonuç: Türkçe internet sitelerindeki kulak tüpü içerikleri genel olarak orta düzeyde okunabilirliğe ve "iyi" düzeyde kaliteye sahiptir. Ancak uluslararası standartlarla uyumlu hale gelebilmesi için ek sadeleştirmelere ihtiyaç duyulmaktadır. Bulgular, internet sitelerindeki sağlık içeriklerinin kalite açısından tutarsız bir dağılım gösterdiğini ve ebeveynlerin güvenilir ve anlaşılır bilgiye ulaşma sürecinde önemli engellerle karşılaştığını ortaya koymaktadır. Ayrıca, hekimlerin süreçte aktif rol alarak çevrim içi bilgi boşluğunu dengelemeleri ve hastalara güvenilir, anlaşılır bilgilendirme sağlamaları gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
