BURCU KÜÇÜKKAYA, MEHTAP TEMİZ
Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2025;3(3):277-289
Jinekolojik kanserler, kadının üreme sisteminden kaynaklanan malign patolojilerdir. Jinekolojik kanser tanısının artmasına ve kanser bakım ile tedavi süreçlerinin olumsuz ilerlemesine doğrudan veya dolaylı olarak neden olan önemli faktörlerden biri küresel iklim değişiklikleridir. Literatür incelendiğinde; ortamdaki hava kirliliği ile over ve serviks kanserleri dahil olmak üzere jinekolojik kanserler arasındaki kesin ilişkiyi gösteren önemli kanıtlar saptandı. Bu bağlamda, derlemede küresel iklim değişikliğinin jinekolojik kanserler üzerine etkisini mevcut literatür kapsamında incelemek amaçlandı. Literatürde yapılan çalışmalar incelendiğinde, genel olarak, küresel iklim değişikliği ile jinekolojik kanserler arasında ilişki olduğu ifade edilmektedir. Küresel iklim değişikliği ile birlikte daha fazla hava kirliliği, artan sıcaklık, sel baskınları gibi maruziyet yaşanan faktörlerin jinekolojik kanser görülme sıklığını ve jinekolojik kanser semptomlarının şiddetini arttırmaktadır. Bu ilişkinin gücü, yaşanan değişikliğinin yoğunluğunun yüksek seviyede olması ve tanı öncesinde daha uzun maruz kalma süresiyle birlikte arttığı görülmektedir. Bu sonuçlar doğrultusunda, kadın sağlığı ve hastalıkları hemşirelerinin küresel iklim değişikliği değişkenlerini değerlendirmeleri ve sorgulamaları, jinekolojik kanser farkındalık eğitimlerinde küresel iklim değişikliklerinin etkilerine ve yönetimine dair içerikler oluşturması önerilmektedir.
