Begüm YALÇIN, Ayzanur AYDEMİR, Ayşegül AKCAN, Kemal TALİ, Murat ULUKAYA
Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi - 2026;12(1):49-64
Sağlık çalışanlarına yönelik şiddet her geçen gün artmasına rağmen, bu olgunun kurum türü ve iş stresi gibi örgütsel ve psikososyal değişkenlerle birlikte bütüncül bir model çerçevesinde nasıl şekillendiği literatürde yeterince açıklığa kavuşturulmamıştır. Buradan hareketle, çalışmanın amacı kurum türünün sağlık çalışanlarına yönelik şiddet üzerindeki etkisini ortaya çıkarmak ve bu etkide iş stresinin aracı rolünü tespit etmektir. Araştırmada kesitsel bir tasarım benimsenmiş ve veriler İstanbul'da faaliyet gösteren bir kamu ve bir özel hastanede görev yapan toplam 330 sağlık çalışanından yüz yüze anket yöntemi kullanılarak elde edilmiştir. Hipotez edilen model, SPSS ve AMOS yazılım programları kullanılarak test edilmiştir. Analiz sonucuna göre, kurum türünün sağlık çalışanlarına yönelik şiddet üzerindeki etkisinde iş stresinin aracı rol oynadığı tespit edilmiştir (%95 GA= -0,103, -0,019). Buna göre, elde edilen bulgular kurum türünün iş stresi üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir (p<0, 005, beta= -0,154). Ayrıca, kamu hastanelerinde görev yapan sağlık çalışanlarının iş stresi düzeylerinin, özel hastanelerde çalışanlara kıyasla daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,001, beta=0,416). Bu bulgular değerlendirildiğinde, kamu hastanelerinde görev yapan sağlık çalışanlarının özel hastanelere kıyasla daha yoğun hasta başvurusu, kurumsal sınırların görece belirsizliği ve algılanan kurumsal yaptırımın zayıflığı nedeni yle iş stresi yaşadığı, bu koşulların ise şiddete dönüşme olasılığını anlamlı biçimde artırdığı anlaşılmaktadır. Bu bağlamda, özellikle kamu hastanelerinde gözlenen yüksek stres ve şiddeti azaltmaya yönelik, kurumsal yaptırım mekanizmalarının işletilmesi ve çalışanların algıladığı örgütsel desteğin güçlendirilmesi gerekmektedir. Ayrıca, hasta başvuru akışının düzenlenmesi amacıyla sevk zinciri kapsamında politika düzenlemelerinin hayata geçirilmesi önem arz etmektedir.
