BİLGE PEHLİVANOĞLU, NEZİH DURMAZLAR, DİCLE BALKANCI
Journal of Clinical Practice and Research - 2005;27(2):58-63
Amaç: Stres pek çok hastalığın etiyolojisinde suçlanan bir faktördür. Stres literatüründe günlük stresli durumları oluşturmak yerine sempatik sinir sitemini ve hipotalamopitüiter- adrenal aksı aktive eden standart yöntemlerin kullanılması tercih edilmektedir. Bu nedenle, laboratuarda uygulanabilecek bir stres testi olarak, Stroop renk-sözcük girişim testini modifiye ettik. Denekler ve yöntem: Visual basic programlama dili kullanılarak hazırlanan yazılımla, üçer dakikalık üç bölümden oluşan bir test bilgisayar ortamında uygulanır hale getirildi. Testin başında performanslarının değerlendirileceği söylenen sağlıklı deneklere (n=38) uygulanan testle, oluşan stres yanıtı değerlendirildi. Stres yaratıldığı, deney süresince yapılan kan basıncı ve kalp hızı ölçümleri ile, plazma kortizol, idrar vanilmandelik asit ve metanefrin düzeyleri ile desteklendi. Bulgular: Deneklerin test süresince kalp hızı ve kan basınçları anlamlı seviyede yükseldi (p<0.01) ve test sonlandırıldıktan sonra normal değerlerine döndü. Bazal ve test sonrası plazma kortizol ve idrar metanefrin ve vanilmandelik asit seviyelerinde de artış saptandı (p<0.05). Bilgisayara uyarlanmış stres testimizde test tekrar test güvenilirliği de vardır. Testi iki kez yapan deneklerde doğru yanıt yüzdesinde veya stres değişkenlerinde fark saptanmamıştır (p>0.05). Sonuç: Stroop testi bilgisayara uyarlanmış bu şekli ile, standart, objektif, tekrarlanabilir bir yöntem olarak stres çalışmalarında kullanılabilir.