Ayşe ÇAKAR, Ayşenur KARABIYIK, Gökşen ERMURAT, Saadet Tağluk, Hatice ÇOLAK, Kübra ŞAHİN, Ekin ÇEVİK, Hatice Nurseda HATUNOĞLU, Müge ARSLAN
Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;14(4):1271-1278
Özet Koku uyaranlarının duyusal algıyı değiştirerek iştah ve yeme davranışlarını etkileyebildiği bilinmektedir. Ancak farklı koku profillerinin yeme yanıtları üzerindeki etkisine ilişkin kanıtlar sınırlıdır. Bu çalışma, zıt özellikteki iki uçucu yağ kokusunun ç iğneme davranışı, iştah algısı ve glisemik yanıt üzerindeki etkilerini karşılaştırmayı amaçlamıştır. Çalışma, denek -içi tekrarlı ölçüm tasarımı ile yürütülmüş ve 18 -45 yaş arası 40 sağlıklı yetişkin ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar üç ayrı günde üç oturuma katılmıştır: (1) kontrol (kokusuz), (2) lavanta uçucu yağı difüzyonu ve (3) kırmızı acı biber uçucu yağı difüzyonu. Her oturumda yalnızca koku maruziyeti uygulanmış, yağlar ultrasonik difüzör aracılığıyla oturumdan 30 dakika önce ve kahvaltı süresince ortama yayılmıştır. Katılımcılar açık büfe kahvaltıdan istedikleri yiyecekleri tüketmiştir. Çiğnem e sayısı ve süresi, kahvaltı öncesi ve sonrası kan şekeri düzeyi ile iştah durumu (VAS) ölçülmüştür. Kontrol, lavanta ve kırmızı acı biber koşulları arasında çiğneme sayısı, glisemik yanıt ve iştah puanlarında anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Beden kitle indeksi ile çiğneme sayısı arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Lavanta ve kırmızı acı biber uçucu yağı kokularına maruz kalmak, çiğneme davranışı, iştah veya glisemik yanıt üzerinde anlamlı bir etki göstermemiştir. Bu sonuçlar, yalnızca koku maruziyetinin yeme davranışı ve ilgili fizyolojik yanıtları değiştirmede yete rli olmayabileceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Yeme davranışı, İştah, Koku, Tokluk, Glisemik yanıt
