İbrahim Çavuş, Funda Seher Özalp Ateş, Yusuf Güntin, Ahmet Batuhan Çöplü, Mustafa Demirkıran, Şeval Malgır, Şevval Karabıyık, Ahmet Özbilgin
Türk Mikrobiyoloji Cemiyeti Dergisi - 2025;55(4):278-286
Amaç: Leishmania türleri, zorunlu hücre içi protozoonlardır ve Türkiye'de kutanöz ve visseral leyişmanyaz klinik formlarına neden olmaktadır. Bu çalışmada, Leishmania tropica ve Leishmania infantum izolatlarının kriyoprezervasyon sonrası canlılık oranları ve üreme süreleri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Yöntem: Kriyoprezervasyonda dimetilsülfoksit (DMSO), etilen glikol, glukoz ve etilen glikol ile glukozun farklı oranlardaki karışımları kullanılmıştır. İzolatlar sıvı azotta üç, altı ve dokuz ay saklanmış; canlılık oranları tripan mavisi ile, üreme süresi ise NNN besiyerinde logaritmik faza geçiş günü ile belirlenmiştir. Bulgular: DMSO, her iki izolat için de en yüksek canlılık ve en kısa üreme süresi sağlamıştır. Glukoz ve etilen glikol grupları daha düşük canlılık ve geç üreme göstermiştir. Karışım gruplarından özellikle K3'te canlılık belirgin olarak azalmıştır. Zaman ve canlılık arasında anlamlı bir fark saptanmamış, ancak kriyoprotektanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gözlenmiştir (p<0.05). DMSO, Leishmania türlerinin kriyoprezervasyonu için en etkili kriyoprotektan olarak öne çıkmaktadır. Sonuç: Bu çalışma, Leishmania izolatlarının uzun süreli muhafazasına yönelik kriyoprezervasyon protokollerine katkı sunmakta ve moleküler-epidemiyolojik çalışmalar için referans kaynak oluşturma potansiyeli taşımaktadır. Anahtar kelimeler: Leishmania tropica, leishmania infantum, kriyoprozervasyon, kryoprotektan
